Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/10167 K.2017/2404

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamlı icra takibinde, şikayetçi ipotek borçlusunun vasisi, ipotek borçlusunun kısıtlandığını, hukuki ehliyete sahip bulunmadığını, ipotek borçlusuna hesap kat ihtarnamesinin tebliğinin geçerli olmadığını ve dolayısıyla İİK.nun 150/ı maddesindeki şartların oluşmadığını ileri sürerek takibin iptali istemiyle icra mahkemesine başvurmuş, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

Hukuk davalarında olduğu gibi, icra takibinin taraflarının da taraf ehliyetine sahip olmaları gerekir. Dava ve takip ehliyeti, kişinin bizzat veya temsilcisi aracılığıyla, bir davada ya da takipte, usul veya takip işlemlerini yapabilme ehliyetidir. Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olan bütün gerçek veya tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptir. Ayırdetme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, bazı istisnai (kişiye sıkı surette bağlı haklarını kullanmada; TMK.nun 453, 462/7, 359, 455.maddelerindeki) hallerde dava ve takip ehliyetine sahiptirler. Bu durumlar dışında, ayırdetme gücüne sahip küçükler ve kısıtlıların dava ve takip ehliyetleri yoktur. Anılan kişilerin, istisnai haller dışındaki dava ve takiplerde, kanuni temsilcileri tarafından temsil olunmaları zorunludur.

Takip ehliyeti, yerleşik Yargıtay İçtihatlarına göre kamu düzenine ilişkin olduğundan her zaman (süresiz) şikayet yolu ile ileri sürülebilir. İcra mahkemesince bu husus kendiliğinden (re'sen) gözetilmelidir.

İpotek veren taşınmaz maliki üçüncü kişiye, İİK'nun 150/ı maddesi gereğince hesap özeti gönderilmesi zorunluluğu bulunmamakta ise de; ipotek veren üçüncü kişi hakkında takip yapılabilmesi için Türk Medeni Kanunu'nun 887. maddesi uyarınca, alacağın kendisinden istenilmesi, yani muacceliyet ihtarının gönderilmesi gerekmektedir. Bir başka ifadeyle, söz konusu düzenleme gereğince, ipotekli taşınmaz maliki üçüncü şahsa ihbar yapılmadıkça, onun yönünden borç muaccel olmayacağından hakkında icra takibi başlatılamaz.

Öte yandan İİK'nun 150/ı maddesinin son cümlesi; "Hesap özetinin, tazmin talebinin veya ihtarın ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişiye tebliğ edilmesi veya tebliğ edilmiş sayılması, Türk Medeni Kanunu'nun 887. maddesinde öngörülen ödeme istemi yerine geçer” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, ... ilçe 476 ada 23 parsel sayılı arsa vasıflı taşınmaz, asıl borçlu ...Konfeksiyon...Ltd. Şti. adına kayıtlı iken, taşınmaz üzerinde 24.05.2012 tarihinde alacaklı lehine ipotek tesis edildiği, ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 21.08.2013 tarih ve 2013/627 E. 2013-726 K. sayılı kararı ile borçlu ...’nın akıl zayıflığı sebebi ile kısıtlanmasına karar verildiği, hesap kat ihtarının 17.12.2013 tarihinde ipotek borçlusuna bizzat tebliğ edildiği görülmektedir. Bu durumda TMK.nun 887.maddesinde öngörülen koşul oluşmadığından, şikayetçi hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapılamaz.

O halde mahkemece, şikayetin kısmen kabulü ile şikayetçi yönünden icra emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.