Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/11454 K.2017/2378

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlu vekili, borçlunun ... plakalı traktörünün trafik kaydı üzerine ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2015/7466 Esas, ... 3. İcra Müdürlüğü’nün 2015/9435 Esas, ... 9. İcra Müdürlüğü’nün 2015/29460 Esas, ...9. İcra Müdürlüğü’nün 2016/31132 Esas ve ... İcra Müdürlüğü’nün 2015/1313 Esas sayılı dosyalarından konulan hacizlerin ve yakalama şerhlerinin İİK’nun 82/4. maddesi gereğince kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece; ...

İcra Müdürlüğü tarafından traktör üzerine yakalama şerhi konulmadığı, yakalama şerhlerinin başka icra müdürlükleri tarafından konulduğu dolayısıyla yakalama şerhlerinin kaldırılmasının o yer icra hukuk mahkemesinden istenilmesi gerektiği, ... İcra Müdürlüğü tarafından konulan haczin, ...

Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen ihtiyati haciz üzerine konulduğu, haczin kaldırılması yönündeki talebin de ihtiyati haciz kararını veren Mahkemeye ait olduğu gerekçesiyle evrak üzerinde davanın reddine karar verilmiştir.

Borçlunun icra mahkemesine başvurusu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 82/4. maddesine dayalı, traktörün trafik kaydı üzerine konulan hacizlerin ve yakalama şerhlerinin kaldırılmasına ilişkin haczedilmezlik şikayetidir.

Bir başka anlatımla adı geçenin yukarıda özetlenen istemi, İİK'nun 265. maddesinde yer alan ihtiyati hacze itiraz niteliğinde olmayıp, ihtiyati haciz kararının uygulanması sonucu traktör üzerine konulan hacizlerin, haczedilmezlik nedeniyle kaldırılması istemidir. İİK'nun 261/son maddesinde yer alan “İhtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetler infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır” şeklindeki hüküm gereğince bu şikayeti inceleme görevi işlemi yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine aittir.

Bununla birlikte; İİK'nun 4. maddesi gereğince, takip hangi icra dairesinde başlamış ise, bu takiple ilgili itiraz ve şikayetler takibin yapıldığı yer icra müdürlüğünün bağlı bulunduğu icra mahkemesinde çözümlenir. Bu husus, kamu düzenine ilişkin olup, kesin yetki niteliğindedir. İİK'nun 79 ve 360. maddelerinde ise, İİK'nun 4. maddesinde yer alan yetki kuralının istisnaları düzenlenmektedir.

İİK'nun 79. maddesi gereğince, haczolunacak malların başka bir yerde bulunması halinde icra dairesi, malların bulunduğu yer icra dairesine talimat yazarak haczin yapılmasını ister. Bu halde, hacizle ilgili şikayetler, kendisine talimat yazılan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesince çözümlenir. Anılan husus, kesin yetki kuralı olup mahkemece re'sen uygulanmalıdır.

Ancak, talimat yazısı, borçluya ait menkul ve gayrimenkul mallar ile 3. kişilerdeki hak ve alacakların haczi yönünde ve genel nitelikli olmayıp da, belli bir malın haczini isteyen "nokta haczi" biçiminde yazılmış ise, bu halde anılan hacizle ilgili şikayet, talimatı yazan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesince incelenir. Bir başka deyişle böyle hallerde İİK'nun 79. maddesi hükmü uygulanamaz.

Yine, haciz işlemi talimat yoluyla değil de, doğrudan müzekkere yazılarak yapılmış ise, haciz işlemini yapan (yani doğrudan haciz koyan) icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesi şikayetleri incelemeye yetkilidir.

Somut olayda, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 02/06/2015 tarih ve 2015/28 D.iş sayılı ihtiyati haciz kararı ile ... 1. İcra Müdürlüğü’nün 2015/1313 Esas sayılı dosyası üzerinden 03/06/2015 tarihinde yukarıda plakası verilen traktör üzerine ihtiyati haciz konulduğu, (şikayet dilekçesine ekli evraka göre) ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2015/7466 Esas, ... 3. İcra Müdürlüğü’nün 2015/9435 Esas, ... 9. İcra Müdürlüğü’nün 2015/29460 Esas sayılı dosyalarından da ihtiyati haciz konulduğu, ... 3. İcra Müdürlüğü ve ... 9. İcra Müdürlüğü dosyalarından ayrıca yakalama şerhi işlendiği ve ... 9. İcra Müdürlüğünün 2016/31132 Esas sayılı dosyasından da kesin haciz konulduğu görülmektedir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, tüm haciz ve yakalama şerhlerini gösterir şekilde (dayanak evraklarıyla birlikte) ayrıntılı trafik kayıtlarının getirtilip incelenerek, şikayet tarihi dikkate alınarak, ... 1. İcra Müdürlüğü dosyasından konulan ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin şikayetin esasının İİK'nun 16 ve 82/4 maddeleri gereğince incelenmesi, yetkili olunmayan diğer icra müdürlükleri dosyalarından konulan hacizlerle ilgili olarak da.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 22/3. maddesinde yer alan “Mahkeme yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir” şeklindeki hüküm gereğince, her bir haciz ve yakalama şerhi ile ilgili hangi icra mahkemesinin yetkili olduğu ayrı ayrı belirtilerek yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken tüm talepleri karşılar şekilde eksik inceleme ile evrak üzerinde davanın reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Ayrıca HMK’nun 297. maddesinin (1). fıkrasının (e) bendi gereği hükümde, “gerekçeli kararın yazıldığı tarihin” yer alması zorunlu olup kanunun bu emredici hükmüne aykırı davranılması da doğru bulunmamıştır.