Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/11526 K.2017/3079

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi üçüncü kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Yediemin ücreti alacağı için borçlu adına kayıtlı araç üzerinde hapis hakkını kullanan alacaklının, hapis hakkı defteri tutulmasının ardından taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile başlattığı ilamsız icra takibinde, takip konusu aracın üçüncü kişi ...'a yapılan ihalesinin kesinleşmesinden sonra, icra müdürlüğünün bila tarihli tensip kararıyla, yedieminlikten kaynaklanan dosya alacağının öncelik taşıdığından bahisle, rehinli aracın satışından elde edilen tüm bedelin alacaklıya ödenmesine ve dosyada kalan başka para bulunmadığından sıra cetveli yapılmasına yer olmadığına karar verildiği,

anılan karar tebliğ edilen şikayetçi üçüncü kişi vergi dairesinin, ihalesi yapılan araç üzerinde, motorlu taşıtlar vergisinden kaynaklanan rüçhanlı alacağının bulunduğunu, söz konusu vergi alacağının eşyanın aynından doğması nedeniyle rehinli alacaklardan önce ödenmesi gerektiğini ileri sürerek icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece şikayetin reddedildiği görülmektedir.

Yedieminlik ücreti takip masraflarından olup, İİK'nun 59. maddesi ile; "Takip masrafları borçluya aittir. Alacaklı, yapılmasını talep ettiği muamelenin masrafını ve ayrıca takip talebinde bulunurken borçlunun 62'nci maddeye göre yapabileceği itirazın kendisine tebliğ masrafını da avans olarak peşinen öder. Alacaklı ilk ödenen paradan masraflarını alabilir" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Paranın paylaştırılmasına ilişkin İİK'nun 138/2. maddesi gereğince; haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları alakadar eden masraflar, önce satış tutarından alınır ve artan para takip masrafları ve işlemiş faizler dahil olduğu halde alacaklılara, alacakları nispetinde paylaştırılır.

İcra ve İflas Kanun'undaki bütün bu düzenlemeler doğrultusunda yedieminlik ücretinin takip masraflarından olduğu ve satış tutarından öncelikle alınacağı anlaşılmaktadır. Bu sebeplerle yedieminlik ücreti ancak, takip masrafı olarak, muhafaza tedbirinin uygulandığı takip dosyasından talep edilebilir. Başka bir anlatımla, yedieminlik ücretinin, muhafaza tedbirine konu takip dosyasından başka bir dosyada ayrı bir takip konusu yapılması halinde yukarıdaki hükümler uygulanmaz.

Somut olayda, tahsili istenen yedieminlik ücretinin, muhafaza tedbirinin uygulandığı takip dosyasından ayrı olarak başka bir takibe konu yapıldığı, takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, üzerinde vergi dairesine ait 08.10.2013 ve 03.12.2013 tarihli haciz şerhlerinin bulunduğu 35 U 3923 plaka numaralı aracın 20.04.2015 tarihli artırmada üçüncü kişiye 8.050,00 TL bedelle ihale edildiği, söz konusu ihalenin kesinleştiği ve satış bedelinin, araç üzerindeki rehin ve haciz alacaklarının tamamını karşılamadığı görülmektedir.

İİK'nun 140. maddesi gereğince ise; “Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar”. Sıra cetvelini düzenleme yetkisi ilk haczi koyan icra dairesine aittir.

İİK'nun 100. maddesi uyarınca da; borçluya ait paranın veya satılan malın tutarı vezneye girinceye kadar birden fazla alacaklı tarafından haciz konulması halinde, anılan madde hükmü gereği icra müdürlüğünce derece kararı yapılması gerekir. Derece kararının yapılması için, mutlaka satış sonucu para elde edilmesi zorunlu değildir.

Bu durumda, icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılmasına karar verilip kesinleşecek sıra cetvelinin sonucuna göre işlem tesisi gerekirken, doğrudan paranın takip alacaklısına ödenmesi doğru değildir. Öte yandan, şikayetçinin iddialarının, sıra cetveli yapılmasından sonra, sıra cetveline itiraz edilmesi halinde inceleneceği tabiidir.

Hal böyle olunca, mahkemece, İİK'nun 17/2. maddesi hükmü doğrultusunda birden fazla alacaklı bulunması ve ihale bedelinin tüm alacakları karşılamaması nedeniyle, İİK'nun 140. maddesi gereğince, icra müdürlüğünce sıra cetveli yapılmasının emredilmesine karar verilmesi gerekirken, şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.