Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/1252 K.2016/14870

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından bonoya dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, avalist borçlu ... vekili icra mahkemesine başvurusunda bonoda yer alan yetki kaydı nedeni ile ... İcra Müdürlüğü'nde takip açılması gerektiğini, ayrıca genel yetki kuralı gereği ... İcra Müdürlükleri ve alacaklı şirketin bulunduğu ... İcra Müdürlüğünün yetkili olduğunu kabul etmek gerektiğini ileri sürerek ... İcra Müdürlüğünün yetkili olduğuna karar verilmesini istediği, mahkemece, borçlu ... yönünden yetki itirazının kabulü ile ... İcra Dairelerinin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve istem halinde icra dosyasının ... İcra Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK.nun 50. maddesi göndermesiyle, bonoya dayalı olarak, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde (HMK.6.md), bonoda öngörülen ödeme yerinde ancak, 6102 Sayılı TTK.777/3 maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, tanzim yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun tanzim yerinde icra takibi yapılabilir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17.maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile getirilen yeniliklerden bir tanesi de yetki sözleşmelerine ilişkin olup, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir.

Sözkonusu düzenleme ile yetki sözleşmesi yapılmasında, tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması aranmıştır. Diğer bir anlatımla, maddedeki tacirden anlaşılması gereken, işin ticari nitelikte olması değil, tarafların kanunlarda tacir olarak tanımlanan kişiler olmasıdır. Sözleşmenin konusunun ticari iş olması gerçek kişilere yetki sözleşmesi yapma imkanı vermemektedir.

Somut olayda, takip dayanağı bonoda borçlu konumunda olan avalist ... gerçek kişi olup, dosyada tacir olduğuna ilişkin belge bulunmadığına göre İstanbul (icra dairelerinin) mahkemelerinin yetkili kılındığına dair senettte yer alan yetki kaydı geçersizdir.

Öte yandan, HMK'nun 19/2. maddesine göre yetki itirazında bulunanın, yetkili icra dairesini doğru olarak göstermesi gerekir. Aksi halde geçerli bir yetki itirazının varlığından söz edilemez.

Her ne kadar bononun tanzim yeri ve borçlu Onur'un ikametgah adresi olduğu anlaşılan .... icra müdürlüklerinin yetkili olduğu kabul edilebilir ise de; borçlu vekilinin itiraz dilekçesinde yetkili yeri HMK'nun 19/2.maddesi uyarınca doğru olarak göstermemiş olması sebebi ile itirazı dikkate alınamaz.

O halde mahkemece, yetki itirazının açıklanan nedenlerle reddi gerekirken yasal ve yerinde olmayan gerekçeyle yetki itirazının kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.