Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/12544 K.2017/4437

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinde, borçlunun icra mahkemesine yaptığı başvuruda, takip tarihi ile aynı tarihte 15.000,00 TL ve 04/01/2016 tarihinde 15.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL ödediğini, borcu olmadığını ileri sürerek takibin iptalini istediği, mahkemece, asıl alacak yönünden yapılan ödemenin icra dosyasına bildirildiği ve bu nedenle takibin iptaline karar verilmesine ilişkin talebin konusu kalmadığı için esası hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına ve icra takibinin iptaline ilişkin talebinin reddi ile icra dosyasında asıl alacak dışında kalan diğer alacak kalemleri yönünden ise takibin devamına karar verildiği anlaşılmıştır.

Borçlu tarafça takibin kesinleşmesinden önceki döneme ait belge sunularak borcun ödendiği iddiasında bulunulduğu takdirde; başvuru İİK.nun 169/a maddesine dayalı takipten önceki döneme ilişkin borca itirazdır. İİK.nun 168/5. maddesine göre borcun itfa edildiği itirazı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine yapılmalıdır.

Diğer yandan, İİK'nun 71/2. maddesinde; “borçlu takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun ve ferilerinin itfa edildiğini yahut alacaklının kendisine bir mühlet verdiğini noterden tasdikli veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat ederse takibin iptal veya talikine her zaman icra mahkemesinden isteyebilir” düzenlenmesine yer verilmiştir.

Somut olayda, alacaklı tarafından 31/12/2015 tarihinde icra takibine başlanıldığı, takibin dayanağını 24/08/2015 düzenlenme, 30/12/2015 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli bir adet bononun oluşturduğu, ödeme emrinin borçluya 15/01/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun haricen yaptığı ödemelere ilişkin makbuzların 31/12/2015 ve 04/01/2016 tarihini taşıdığı, makbuzlarda icra dosyasına atıf yapılmış olduğu, dolayısıyla borçlu tarafından icra takibinden sonra fakat ödeme emri tebliğinden önce 30.000,00 TL ödemede bulunulduğu, bu ödemelerin de alacaklı vekilince 07/01/2016 tarihinde icra dosyasına bildirildiği,

borçlunun yaptığı ödemelerin taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmadığı, borçlunun yapmış olduğu ödemelerin, ödeme emri tebliğinden önce, ancak takip tarihinden sonra olduğu görülmektedir.

Borçlunun, henüz kendisine ödeme emri tebliğ edilmeden, yasal süreler geçmeden, dolayısıyla takip kesinleşmeden yapmış olduğu ödeme, takip öncesi ödeme olup borçlunun başvurusu bu hali ile borca itiraz niteliğindedir. Takip kesinleşmediğinden bu gibi hallerde, mahkemece, itirazın İİK'nun 71. maddesi kapsamında değil, İİK'nun 169/a maddesi kapsamında değerlendirilerek karar verilmesi gerekir. O halde mahkemece, borçlunun itirazı İİK'nun 169/a maddesi kapsamında incelenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.