Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/15389 K.2017/8675

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde, borçlunun, tahsilat tutarı kadar senetlerin iadesi talebi ile birlikte süresinde satış istenmediğinden İİK.nun 106 ve 110. maddeleri gereğince ihtiyati haczin düştüğünü ileri sürerek taşınmaz üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece, istemin kısmen kabul, kısmen reddine, tahsilat tutarı kadar senetlerin iadesi talebinin reddine, taşınmaz üzerindeki hacizin kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Haciz tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 05.01.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6352 Sayılı Kanunun 21.maddesiyle yapılan değişiklik öncesi İİK.'nun 106. maddesinde, “Alacaklı, haczolunan mal taşınır ise hacizden nihayet bir sene ve taşınmaz ise nihayet iki sene içinde satılmasını isteyebilir.” hükmüne yer verilmiştir. Aynı kanunun 110.maddesinde ise, “bir malın satılması kanuni müddet içinde istenmez veya talep geri alınıp da, bu müddet içinde yenilenmezse o mal üzerindeki haciz kalkar.”hükmü yer almaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki, yukarıda değinilen maddelerde yer alan satış isteme süreleri hak düşürücü nitelikte olup; mahkemece satış talebinin öngörülen süreler içinde yapılıp yapılmadığını re'sen gözetmelidir. Satış isteme sürelerinin geçmesine karşın tapu sicilinde şeklen varlığını sürdüren haciz İİK'nun emredici nitelikteki anılan maddelerine aykırı bir durum yaratır. Ayrıca bu husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir görevdir.

Bu düzenleme kapsamında, icra müdürlüğünden hacizli malın satışının süresinde istenilmesi yeterli olup, diğer satış şartlarının oluşup oluşmadığının irdelenmesi gerekmez. Bir başka anlatımla, icra müdürlüğü kıymet takdiri yapılmamış olması yada bir başka sebeple satış talebini reddedemez.

Somut olayda, taşınmazın ihtiyati haczi için icra müdürlüğünce 12.10.2012 tarihli haciz müzekkeresi yazıldığı, Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından 19085 yevmiye ile 31.10.2012 tarihinde ihtiyati haciz şerhinin verildiği, örnek 7 ödeme emrinin 01/11/2012 tarihinde tebliğ edilerek takibin kesinleştiği alacaklı tarafından 20.06.2013 tarihinde satış talebinde bulunulduğu ve satış avansının 08.09.2014 tarihli makbuzla yatırıldığı görülmektedir.

İhtiyati haciz sahibi alacaklılar hacizler kesin hacze dönüşmeden satış isteyemeyeceklerinden takibin kesinleşme tarihinden sonra ihtiyati hacizlerin kesin hacze dönüştüğü gerçeği karşısında kesin hacze dönüşme tarihinde yürürlükte bulunan İİK'nun 106. maddesine göre taşınmazlarda satış isteme süresi iki yıldır, iki yıllık süre dolmadan satış talep edilerek satış avansı dosyaya yatırıldığından İİK'nun 106-110. maddelerinde düzenlenen sürenin dolmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, satış talebinin yasal süresinde olması sebebi ile haczin düşmediği anlaşıldığından şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken, şikayetin kabulü ile haczin kaldırılması yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.