Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/15404 K.2017/7286

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak borçlular hakkında ... İcra Müdürlüğü nezdinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinde; borçluların yasal süre içerisinde icra mahkemesine yaptıkları başvuruda; borçlu ... Dokuma AŞ. hakkında iflasın ertelenmesi kararı verildiğinden takibin iptali talebinin yanı sıra, yetkili yerin tüm borçluların yerleşim yeri olan Balıkesir İcra Müdürlüğü olduğunu ileri sürerek ... İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz ettikleri, mahkemece; yetki itirazının kabulüne karar verildiği görülmektedir.

İİK'nun 50. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun yetkiye ilişkin hükümleri uyarınca; bonoya dayalı olarak, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde (HMK. 6.md), bonoda öngörülen ödeme yerinde, ancak, TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerinde icra takibi yapılabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenleme ile yetki sözleşmesi yapılmasında, tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması aranmıştır. Diğer bir anlatımla, maddedeki tacirden anlaşılması gereken, işin ticari nitelikte olması değil, tarafların kanunlarda tacir olarak tanımlanan kişiler olmasıdır. Sözleşmenin konusunun ticari iş olması, gerçek kişilere yetki sözleşmesi yapma imkanı vermemektedir.

Takibin dayanağı olan bononun incelenmesinde; düzenlenme yerinin ... olduğu, senette ... Mahkemelerinin yetkili kılındığı, düzenleyen borçlu ... Dokuma AŞ.'nin ve takip alacaklısı lehtar ... Faktoring AŞ.'nin tacir sıfatını haiz oldukları anlaşılmıştır. HMK'nun 17. maddesi gereğince tacirler arasında düzenlenen yetki sözleşmesi lehtar ile düzenleyen borçlu şirket arasında geçerli olup düzenleyen borçlu ... Dokuma AŞ. yönünden takibin ...'da başlatılmasında yasaya uymayan bir yön yoktur.

Bu durumda; mahkemece, düzenleyen borçlu şirket ... Dokuma AŞ.'nin yetki itirazının reddi ile adı geçen borçlunun diğer şikayet ve itirazının esasının incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, anılan borçlunun da yetki itirazının kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.