Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/17697 K.2017/9645

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan takipte; borçlunun, takibe dayanak bononun teminat senedi olduğunu ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece, dayanak senet üzerindeki “iade çekler karşılığı teminat senedidir” ibaresinin yazılı olduğu, çeklerin iadesi için verilen bononun takibe konulma şartlarının oluşup oluşmadığının yargılamayı gerektireceği gerekçesi ile şikayetin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

6102 sayılı TTK 776. (eski TTK. nun 688.) maddesi hükmüne göre, bonoda tanzim tarihinin bulunması zorunludur. Ancak bu tarihin gerçeğe uygun olması gerekmez (Prof. Dr. Hayri Domaniç TTK. şerhi- Kıymetli Evrak Hukuku ve Uygulaması, sayfa 413). Tanzim edildiği tarihten önce veya sonraki bir tarihi taşıyan bono da geçerlidir. TTK'nun 592. maddesi uyarınca açık bono düzenlenmesi mümkündür. Alacaklı bonoyu tedavüle çıkarırken tanzim tarihini doldurabilir. Borçlunun bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasını bir belge ile kanıtlaması gerekir.

Somut olayda; takip konusu bonoda düzenleme tarihinin yazılı olmadığı görülmektedir. Bu durumda takibe dayanak bonoda düzenleme tarihi yazılı olmadığından bononun kambiyo senedi vasfı bulunmamaktadır.

İİK'nun 170/a maddesi gereğince icra mahkemesi, müddetinde yapılan şikayet ve itiraz dolayısıyla, usulü dairesinde kendisine intikal eden işlerde takibin müstenidi olan kambiyo senedinin bu vasfı haiz olmadığı veya alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkına sahip bulunmadığı hususlarını re'sen nazara alarak bu fasla göre yapılan takibi iptal edebilir.

Bir diğer anlatımla, borçlunun İİK.nun 168.maddesinde yazılı yasal beş günlük sürede borca ya da imzaya itiraz etmesi veya zamanaşımı itirazında bulunması durumunda, takip konusu belgenin kambiyo senedi vasfını haiz olmadığının veya alacaklının kambiyo senetlerine özgü yol ile takip hakkının bulunmadığının tespit edilmesi halinde, diğer itiraz nedenleri incelenmeksizin İİK'nun 170/a maddesi uyarınca re'sen takibin iptaline karar verilmesi gerekir.

O halde, mahkemece, takip dayanağı bononun, düzenleme tarihinin olmaması nedeniyle borçlu hakkında başlatılan takibin bu gerekçe ile İİK'nun 170/a-2. maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi gerekirken, istemin yazılı gerekçe ile kabul edilmesi doğru değil ise de, sonuçta istemin kabulü ile takibin iptaline karar verildiğinden sonucu itibari ile doğru olan mahkeme kararının onanması yoluna gidilmiştir.