Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/22765 K.2017/14559

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından, borçlular hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibine karşı, borçluların sair itirazları ile birlikte; anılan takipte, ... İcra Dairelerinin yetkili olmadığı, ... İcra Dairelerinin yetkili olduğu itirazıyla süresi içerisinde icra mahkemesine başvurdukları, mahkemece, davacı borçluların adresinin .../... olup, icra emirlerinin de davacı borçluların Beykoz adresine tebliğ edildiği anlaşıldığından, icra dosyasının ... İcra Dairesine gönderilmesine, ... İcra Dairelerinin yetkisizliğine, yetki itirazı kabul edildiğinden sair itirazlar hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmolunduğu görülmektedir.

İİK'nun 50. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken HMK'nun yetkiye ilişkin hükümleri uyarınca; bonoya dayalı olarak, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde (HMK.6.md.), bonoda öngörülen ödeme yerinde, ancak, TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerinde icra takibi yapılabilir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ise; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere, söz konusu madde ile yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar, sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir.

Yetki sözleşmesine ilişkin olarak yapılan bu düzenlemede, tacirler veya kamu tüzel kişileri ile diğer kişiler, yetki sözleşmesi yapmak açısından birbirinden ayırt edilmiştir. Tacirler veya kamu tüzel kişileri, kendi aralarındaki hukuki ilişkilerde hukuken eşit konumda sayılabilirler. Buna karşılık, tacirler veya kamu tüzel kişileri, gerçek kişiye göre, daha güçlü konumda bulunmaktadır. Daha zayıf konumda olan kişilerin daha güçlü olan tacir veya kamu tüzel kişilerine karşı korunma ihtiyacının ortaya çıkması nedeniyle kanun koyucu böyle bir düzenlemeye gitmiştir.

Öte yandan, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki diğer kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları da kabul edilmemiştir.

Anılan düzenleme ile ilgili olarak belirtilmesi gereken bir başka husus da, yetki sözleşmesi yapılmasında, tarafların tacir veya kamu tüzel kişisi olması aranmıştır. Diğer bir anlatımla, maddedeki tacirden anlatılmak istenen, işin ticari nitelikte olması değil, tarafların kanunlarda tacir olarak tanımlanan kişiler olmasıdır. Sözleşmenin konusunun ticari iş olması, gerçek kişilere yetki sözleşmesi yapma imkanı vermemektedir.

Somut olayda; alacaklının, bir adet senede dayalı olarak 21.03.2016 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takibe başladığı, anılan takipte borçluların ... İnş. Proje Taah. Ve Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile ..., alacaklının ise ... Faktoring A.Ş. olarak gösterildiği, haliyle, takip dayanağı senede göre lehtar ve keşidecinin ‘şirket’ olduğu görülmektedir. Dolayısıyla HMK'nun 17. maddesi uyarınca; tacir olan taraflar arasındaki yetki sözleşmesinin kabulü ile İstanbul İcra Daireleri'nin yetkili olacağı açıktır.

O halde mahkemece, borçlu ... İnş. Proje Taah. Ve Turz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin yetki itirazının reddi ile diğer itirazlarının incelenmesi gerekirken, anılan borçlu şirketi de kapsar şekilde yetki itirazının kabulü yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.