Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/24991 K.2017/15604

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçluların icra mahkemesine başvurularında; dayanak senedin taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden verildiğini ileri sürerek takibin iptalini talep ettikleri, mahkemece; bononun iki tarafa borç yükleyen 07.05.2015 tarihli “ev dışı kanalı satış sözleşmesi” kapsamında düzenlendiğinin tarafların kabulünde olduğu ve alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile borçlular açısından istemin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

6102 sayılı TTK'nun 776. maddesi uyarınca; vade, bononun unsurlarından olsa da, aynı Kanun'un 777/2. maddesi gereğince, vadesi gösterilmemiş bir bono, görüldüğünde ödenmesi şart bir bono sayılır. TTK'nun 778. maddesinin göndermesi ile bonolarda da uygulanması gereken aynı Kanun'un 704. maddesine göre ise, görüldüğünde ödenecek bononun, düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl içinde ödenmek üzere ibrazı zorunludur.

Bir başka anlatımla, vade unsurunu taşımayan senedin, TTK'nun 704. maddesinde belirtildiği üzere, görüldüğünde ödenecek bono olarak düzenlendiğinin kabulü gerekeceğinden, bu eksiklik senedin bono olma vasfını etkilemez. Vadesi gösterilmemiş bononun bir yıl içinde ibraz edilmemiş olması, zamanaşımı müddeti dolmadıkça senet keşidecisini sorumluluktan kurtarmaz.

Senedin süresi içinde, yani keşide tarihinden itibaren bir yıl içinde ibraz edilmemesi, vadenin geçirilmesi hükmünde olup, bu halde rücu hakkı düşeceğinden cirantalara müracaat edilemez. Fakat zamanaşımı süresi dolmadıkça senedi düzenleyen borçlunun sorumluluğu devam eder (Poroy/Tekinalp. Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, Genişletilmiş 15. bası, s. 121, İstanbul 2001).

Somut olayda, 27/11/2015 tarihli takipte, takip dayanağı bono 07/05/2015 düzenlenme tarihli olup, vade unsurunu taşımadığından, görüldüğünde ödenecek bono vasfındadır. Takip borçluları, bonoyu düzenleyen (keşideci) ve aval veren olup, düzenlenme tarihinden itibaren 1 yıllık ibraz müddeti (ve onun bitiminden itibaren 3 yıllık zamanaşımı süresi) içinde takibe geçildiğine göre, borçlular hakkındaki takipte bir usulsüzlük bulunmadığından, müracaat hakkının düştüğünden bahsedilemez.

Bu nedenle mahkemenin, senette vade tarihinin yazılı olmaması nedeni ile re’sen yapmış olduğu kambiyo vasfına yönelik tespiti yerinde değildir.

Ancak, somut olayda, takibe konu senedin, taraflar arasında 07.05.2015 tarihinde düzenlenen, iki tarafa borç yükleyen sözleşmeye dayalı olarak verildiği iddia edilmiş olup, borçluların başvurusu, bu hali ile İcra ve İflas Kanunu’nun 168/5. maddesine dayalı borca itiraz niteliğinde olmakla, itiraz hakkında İİK'nun 169/a maddesinin uygulanması gerekmekte olup, anılan maddenin 5. fıkrasında; “İtirazın kabulü kararı ile takip durur” hükmüne yer verilmiştir.

Mahkemece, İİK'nun 169/a-5. maddesi uyarınca borçlular hakkındaki takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken, takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, mahkeme kararının belirtilen nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından, kararın düzeltilerek onanması gerekmiştir.