Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/25208 K.2017/15811

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu vekilinin, sair şikayetleri ile birlikte alacaklı tarafından deniz alacağına dayalı olarak borçlu şirkete ait ... numaralı ... isimli geminin takipten önce ihtiyati haciz kararı alınmadığından seferden men edilemeyeceği gerekçesiyle icra müdürlüğünün men kararının iptali istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, men kararının hapis hakkı kapsamında dahil olduğundan şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1380. maddesine göre gemi alacaklıları ile alacakları gemi üzerinde hapis hakkı ile temin edilmiş olan alacaklılar, ihtiyati haczi tamamlamak veya alacağı doğrudan takip etmek için taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilirler. Türk Ticaret Kanunu'nun 1353. maddesinde. “Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir.

Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden men edilmesi istenemez. Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.” hükmü ile aynı Yasanın 1366/1. maddesinde. “İhtiyati haczine karar verilen bütün gemiler, bayrağı ve hangi sicile kayıtlı oldukları dikkate alınmaksızın, icra müdürü tarafından seferden men edilerek muhafaza altına alınır.” hükmü yer almaktadır.

Şu halde, takibin kesinleşmesinden önce ancak ihtiyati haciz kararı alınması suretiyle seferden men kararı verilebilir.

Takip kesinleşmiş ise aynı Kanunun 1382. maddesi uyarınca, gemi üzerine haciz konulabilir ve seferden men de tedbir olarak uygulanabilir. Seferden men bir muhafaza işlemi olup, haczin doğal bir sonucudur. Bu şekilde işlem yapılmasına yasal olarak herhangi bir engel yoktur.

Somut olayda borçlu hakkında hapis hakkının kullanılması suretiyle doğrudan taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlatıldığı, takibin kesinleşmediği, dosya kapsamında alınmış herhangi bir ihtiyati haciz kararı bulunmadan anılan gemi hakkında icra müdürlüğünce kesinleşme öncesi seferden men kararı verildiği görülmüştür.

O halde, mahkemece yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda kesinleşme öncesi ihtiyati haciz kararı alınmadan seferden men kararı verilemeyeceği gerekçesiyle şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.