Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/31079 K.2016/26316

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından iki adet bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile başlatılan icra takibinde, örnek 10 numaralı ödeme emri tebliği üzerine, borçlunun yasal sürede icra mahkemesine başvurarak takibin muvazaalı olduğunu, lehtarın cirosunun vade ve protestodan sonra olduğunu bu nedenle menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbir kararının alacaklıyı da bağlayacağını ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece istemin kabulü ile takibin iptaline karar verildiği anlaşılmıştır.

TTK'nun 778.maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gerekli olan aynı Kanunun 687. maddesi gereğince, bonolardan dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri başvuran hamile karşı ileri süremez. Ancak, hamilin bonoyu iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin takip hukuku açısından geçerli yazılı bir belge ile kanıtlanması veya cironun alacağın temliki hükmünde olması hallerinde anılan def’iler yetkili hamile karşı da ileri sürülebilir.

Yine aynı Kanunun vadeden sonraki ciroyu düzenleyen 690. maddesi uyarınca ise; ''Vadenin geçmesinden sonra yapılan ciro, vadeden önce yapılan bir cironun hükümlerini doğurur; ancak, ödenmeme protestosundan veya bu protestonun düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra yapılan ciro, sadece alacağın temliki hükümlerini doğurur.'' Aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca da; ''Aksi sabit oluncaya kadar tarihsiz bir ciro protestonun düzenlenmesi için öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış sayılır'' ve bu karinenin aksini iddia eden borçlunun iddiasını İİK'nun 169/a maddesinde yazılı belgelerle ispatlaması gerekir.

Somut olayda, takip dayanağı bonoların incelenmesinde, muteriz borçlu bonoların keşidecisi olup, lehtarın ise ... Kozmetik...Ltd. Şti. olduğu, bonoların lehtarın cirosu ile takip yapan alacaklı hamile geçtiği ve cirolarda herhangi bir tarih bulunmadığı, senetlerden 15.10.2015 vade tarihli bononun noter aracılığıyla 19.10.2015 tarihinde ... Bankası A.Ş. tarafından protesto edildiği ancak 15.09.2015 vade tarihli olan bononun ise gerek ön yüzünde gerekse arkasında cirodan önce noter aracılığıyla protesto edildiğine ilişkin bir işaret, numara vs. bir emare bulunmamakta olduğu görülmektedir.

O halde mahkemece, aksi sabit oluncaya kadar tarihsiz bir ciro protestonun düzenlenmesi için öngörülen sürenin geçmesinden önce yapılmış sayılacağı ve bu karinenin aksini iddia eden borçlunun iddiasını İİK'nun 169/a maddesinde yazılı belgelerle ispatlaması gerekeceği kuralı doğrultusunda, borçlunun beyanları da dikkate alınarak ciroların ödenmeme protestosundan veya bu protestonun düzenlenmesi için öngörülmüş sürenin geçmesinden sonra olup olmadığı usulünce araştırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.