Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/31887 K.2018/3546

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takipte, borçluların icra mahkemesine yaptıkları başvuruda, takibe konu senedin taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini ve dolayısıyla kambiyo vasfı taşımadığını, takip konusu senede ilişkin iade talepli ihtarnamelerine cevaben gönderilen ihtarnamede de alacaklının teminat senedinin iade edilemeyeceğini beyan ettiğini ileri sürerek takibin iptalini istedikleri, mahkemece talebin reddine karar verildiği görülmektedir.

Borçluların, senedin teminat senedi olduğuna ilişkin icra mahkemesine başvuruları, İİK'nun 169. maddesi uyarınca, borca itiraz niteliğinde olup, borca itirazın, İİK'nun 169/a maddesi gereğince incelenmesi ve aynı maddenin 5. fıkrası uyarınca itirazın kabulü halinde takibin durmasına karar verilmesi gerekmektedir. İİK'nun 169/a maddesi uyarınca; borca itiraz halinde, borcun olmadığının veya itfa veya imhal edildiğinin, resmi veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispat külfeti borçlulara aittir.

HGK'nun 14.3.2001 tarih, 2001/12-233 ve 20.6.2001 tarih, 2001/12-496 sayılı kararlarında da benimsendiği üzere, dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. Buna göre belgede, takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunludur.

Somut olayda, 22.05.2009 keşide tarihli takibe konu bonoda lehtarın ... Plastik .. Ltd. Şti., düzenleyen ve aval veren konumundaki borçluların sırasıyla ... ve ... oldukları, borçluların, dava dilekçeleri ekinde dayandıkları bayilik sözleşmesinin tarihinin, bononun düzenlenme tarihi ile aynı olduğu ve alacaklının yanı sıra borçluların da müşterek müteselsil kefil sıfatıyla sözleşmeyi imzaladıkları, sözleşmenin 3.11 maddesinde; "Bayi, ödemelerde doğabilecek aksaklıklar ve satış sonrası doğabilecek risklerden sadır maddi ve manevi zararlara mukabil ... 50.000 (senet) TL teminat vermeyi kabul eder..." hükmü yer almakta olup, bayilik sözleşmesinin, senedin tarafları, düzenlenme tarihi ve bedeli ile aynı olduğu görülmektedir.

Öte yandan, borçlulardan ... tarafından alacaklıya gönderilen ... Noterliğinin 18.04.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; 22.05.2009 tarihli bayilik sözleşmesindeki kefillikten vazgeçildiğinin ve 50.000 TL değerindeki teminat senedinin iadesinin talep edilmesi üzerine, alacaklının, ... 19. Noterliğinin 06.05.2011 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile teminat senedinin iadesinin mümkün olmadığını bildirdiği, dolayısıyla, alacaklının, senedin teminat senedi olduğuna ilişkin kabulünün de bulunduğu anlaşılmıştır. Bu sebeplerle alacağın varlığı, miktarı ve tahsilinin gerekip gerekmediği yargılamayı zorunlu kılmaktadır.

O halde, mahkemece, İİK'nun 169/a maddesi uyarınca borca itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.