Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/4632 K.2016/11595

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 16.11.2015 tarih, 2015/21520-28274 sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Sair karar düzeltme nedenleri yerinde değil ise de; Alacaklı tarafından başlatılan takipte, borçlunun, yapılan ihalenin feshi istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece; şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir.

Satış kararı tarihi itibariyle uygulanması gereken İİK'nun 129. maddesinde, arttırma bedelinin, malın tahmin edilen kıymetinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o malla temin edilmişse bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olması ve bundan başka paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını aşması gerektiği düzenlemesi yer almaktadır.

Bu durumda satış bedelinin, tüm icra masraflarını değil, paraya çevirme ve paylaştırma giderlerini geçmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı görülmekte, satış talebinden ihale tarihine kadarki paraya çevirme ve paylaştırma giderlerinin hesaplamada dikkate alınması gerekmektedir. Satışı istenen taşınmazın kıymetinin takdiri hakkındaki İİK’nun 128. maddesi paraya çevirme başlığını taşıyan III. bölümde bulunmaktadır.

Bu nedenle taşınmazın kıymetinin belirlenmesi için yapılan keşif ve bilirkişi masraflarının da tıpkı ilan giderleri gibi paraya çevirme masrafı olarak kabulü gerekir.

Birden fazla taşınmazın aynı ilanla satışa çıkarılması halinde, toplam paraya çevirme giderinden satışı yapılan her taşınmaza isabet eden miktar oranlama suretiyle tespit edilerek, ayrıca müstakil harcamalar var ise bedele eklenerek oluşacak sonuca göre İİK.nun 129. maddesindeki koşullara uygun şekilde satışın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin belirlenmesi gerekir.

Somut olayda muhammen bedeli 43.446.-TL olan 1464 parsel nolu taşınmaz 22.725.-TL ye, muhammen bedeli 127.967.-TL olan 959 parsel nolu taşınmaz 64.985.- TL'ye ihale edilmiştir. Şikayete konu bu taşınmazlar ile birlikte ihaleye çıkarılan diğer üç taşınmazın muhammen değerlerinin toplamı 26.498.- TL olup bu 5 taşınmazdan 1464 parsel sayılı taşınmaz için müstakil olarak 441.-TL kıymet takdir gideri, şikayet konusu 959 parsel sayılı taşınmazın da aralarında bulunduğu 4 parça taşınmaz için de 497.-TL kıymet takdir gideri yapıldığı, 5 parça taşınmaz için ayrıca toplamda 4.205.-TL gazete ilan gideri ve 153.-TL tebligat gideri masrafı yapılmıştır.

Şikayete konu 1464 parsel nolu taşınmaz için oranlama sureti ile bulunan satış masrafları toplamı 1.397.-TL, diğer şikayete konu 959 parsel nolu taşınmaz için oranlama sureti ile bulunan satış masrafı ise 3.228.- TL dir. Bu durumda ihalenin feshi konusu yapılan 1464 nolu parsel ile 959 nolu parselin ihale bedellerinin, taşınmazların tahmini değerlerinin %50'sine satış için yapılan masrafın (oranlama suretiyle) eklenmesiyle oluşan miktarı karşılamadığı, dolayısıyla şikayete konu taşınmazlar yönünden satışın İİK'nun 129. maddesi koşullarına uygun olarak gerçekleştirilmediği görülmektedir. Kaldı ki, paraya çevirme giderlerine satış yolluğunun da ilavesi gerekir.

O halde mahkemece, İİK'nun 129/1. maddesi gereğince bu husus re'sen gözetilerek şikayet konusu 1464 ve 959 nolu parsel sayılı taşınmazlar yönünden ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde şikâyetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, mahkeme kararının bu nedenle bozulması gerekirken, Dairemizce onandığı anlaşılmakla borçluların karar düzeltme isteminin kısmen kabulü gerekmiştir.