Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/8484 K.2017/3597

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi üçüncü kişi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğünce borçlunun hak ve alacaklarının haczi için üçüncü kişiye haciz müzekkeresi gönderildiği, üçüncü kişi tarafından icra mahkemesine yapılan başvuruda haciz müzekkeresinin iptalinin talep edildiği, mahkemece, şikayete konu işlemin 89/1 haciz ihbarnamesi olarak vasıflandırılması suretiyle şikayetçinin haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmiş olmasından dolayı haczin düştüğü gerekçesiyle şikayetin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Borçlunun üçüncü kişi nezdindeki alacakları taşınır niteliğinde olduğundan, takibin kesinleşmesinden sonra alacaklı, İİK.nun 78. ve müteakip maddeleri gereğince üçüncü kişiye yazılacak bir haciz yazısı ile haciz konulmasını isteyebileceği gibi, üçüncü kişiye İİK.nun 89. maddesine göre haciz ihbarnamesi gönderilmesi suretiyle de haczini talep edebilir. Borçlunun, üçüncü kişi nezdinde ileride doğması muhtemel alacaklarının haczi ise ancak İİK.'nun 78. maddesi kapsamında gönderilecek haciz yazısı ile mümkündür.

Her iki hal İİK'nun farklı maddelerinde düzenlenmiş olup, sebep ve sonuçları değişiklik arz eder. İİK.'nun 78. maddesi gereği üçüncü kişiye doğrudan haciz müzekkeresi gönderilmek suretiyle, borçluya ait hak ve alacaklar üzerine haciz konulması halinde, üçüncü kişi tarafından yapılması gereken, borçluya ait hak ve alacak var ise haciz gereği işlem yapmak, yok ise haczedilecek mal ve hak bulunmadığını icra dairesine bildirmektir. İİK.'nun 89. maddesinden farklı olarak, üçüncü kişinin doğrudan İİK'nun 78. maddesine göre istenen haciz nedeniyle anılan işlemlerin dışında herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Başka bir anlatımla, haciz yazısına cevap verilmemesi halinde üçüncü kişi nezdinde kesinleşen bir alacak yoktur.

Somut olayda, üçüncü kişiye gönderilen 26.3.2015 tarihli müzekkere 89/1 haciz ihbarnamesi mahiyetinde olmayıp, İİK'nun 78. maddesi kapsamında haciz müzekkeresi niteliğinde olduğundan, üçüncü kişinin, nezdinde borçlunun alacağı var ise haciz talebini yerine getirmesi, aksi halde hiçbir işlem yapmaması gerekir. Bu durumda şikayetçiye gönderilen haciz müzekkeresi üçüncü kişi aleyhine İİK'nun 89. maddesindeki sonuçları doğurmayacağından, iptalini istemesinde hukuki yararı yoktur.

O halde mahkemece, şikayete konu işlemin haciz müzekkeresi olarak nitelendirilerek şikayetin hukuki yarar yokluğundan reddi gerekirken hatalı vasıflandırma sonucu haciz ihbarnamesi olarak nitelendirilerek sonuca gidilmesi isabetsiz ise de; sonuçta şikayet hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddedildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.