Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2016/9693 K.2016/20416

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü : Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda, 940 ada 3 parselde bulunan 58 nolu bağımsız bölümün haline münasip meskeni olduğunu ileri sürerek haczin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece, borçlunun meskeniyet şikayetinin kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmiş, borçlunun temyiz istemi üzerine, karar, Dairemizin 2014/39342 E., 2015/1992 K. sayılı ve 27.01.2015 tarihli ilamı ile bozulmuş, Dairemizin bozma ilamında;

taşınmaz üzerinde, haciz tarihinden önce ...y A.Ş. lehine tesis edilmiş 19.07.2011 tarihli 1. derece ipoteğin mevcut olduğu görüldüğünden lehine ipotek şerhi olan bankadan ipoteğin mahiyeti, konulma nedeni sorularak zorunlu ipotek olup olmadığı, zorunlu ipotek değil ise haciz tarihinden önce ipoteğe konu borcun ödenip ödenmediği tespit edilerek, ipoteğin meskeniyet şikayetine engel teşkil edip etmeyeceğinin belirlenmesi, engel teşkil etmeyeceğinin anlaşılması halinde ise taşınmazın 80.000 TL'den aşağı olmamak üzere satışına karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonunda; ipoteğin konut ipoteği olduğu ve meskeniyet şikayetine engel teşkil etmediğinin anlaşıldığı ancak bozma ilamı gereği taşınmazın 80.000 TL'den aşağı olmamak üzere satışına karar vermek yerine, şikayetin kabulü ile daha önce olduğu gibi haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmesi halinde ise, (HMK'nun 373. maddesi) mahkeme artık bu uyma kararı ile bağlıdır. Bozmaya uyulmakla, bozma, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur (HGK 2010/9-71 E., 2010/87 K.).

Aynı konudaki 04.02.1959 gün ve 1957/13-E. 1959/5 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da (R.G. 28.04.1959 gün ve sayı:10193), usuli kazanılmış hakkın hukukumuzdaki yeri; "Temyiz merciince bir kararın bozulması ve mahkemenin bozma kararına uyması halinde, bozulan kararın bozma sebeplerinin şümulü dışında kalmış cihetlerinin kesinleşmiş sayılması, davaların uzamasını önlemek maksadıyla kabul edilmiş çok önemli bir usuli hükümdür. Bir cihetin bozma kararının şümulü dışında kalması da iki şekilde olabilir. Ya o cihet, açıkça bir temyiz sebebi olarak ileri sürülmüş fakat dairece itiraz reddedilmiştir; yahut da onu hedef tutan bir temyiz itirazı ileri sürülmemiş olmasına rağmen

dosyanın temyiz dairesince incelendiği sırada dosyada bulunan yazılardan onun bir bozma sebebi sayılması mümkün bulunduğu halde o cihet dairece bozma sebebi sayılmamıştır. Her iki halde de o konunun bozma sebebi sayılmamış ve başka sebeplere dayanan bozma kararına mahkemece uyulmuş olması, taraflardan birisi lehine usulü bir müktesep hak meydana getirir…" şeklinde açıklanmıştır.

Bu durumda yukarıda açıklandığı üzere, mahkemenin bozma ilamına uyması ile alacaklı yararına usuli kazanılmış hak meydana gelmiştir. O halde, mahkemece yapılacak iş, uyduğu bozma ilâmında gösterilen esas çerçevesinde işlem yapmak ve hüküm kurmaktan ibarettir.

Öte yandan, şikayetin kısmen kabulüne karar verilmesi halinde yargılama giderlerinin kabul ve ret oranlarına göre taraflar arasında paylaştırılmamış olması da doğru bulunmamıştır.