Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/1902 K.2018/6038

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından (1 adet) çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla borçlu şirket aleyhine başlatılan takipte muteriz borçlu icra mahkemesine yaptığı başvurusunda; sair itirazlarının yanında imzaya da itiraz ederek takibin iptali ile aleyhe tazminat talep ettiği, mahkemece; davacı yanın itirazının ve şikayetinin kabulü ile takibin İİK 170/a maddesi uyarınca iptaline karar verildiği görülmüştür.

İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesi, yasal sürede yapılan itiraz veya şikayet nedeniyle kendisine intikal eden işlerde, öncelikle, takip dayanağı senedin kambiyo vasfında olup olmadığını ve alacaklının kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip hakkının bulunup bulunmadığını re’sen inceleyerek, takibin iptaline karar verebilir.

6102 sayılı TTK.nun 788/1. maddesi uyarınca; emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde, ilk cironun lehtara ait olması gerekir. Lehtarın cirosundan sonra senedi devralan cirantalar yetkili hamil olurlar.

TTK'nun 790. maddesinde ise; " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir ciroyu diğer bir ciro izlerse bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi getirilmiştir.

Hukuk Genel Kurulu’nun 24.04.1996 tarih ve 1996/12-136 E., 1996/288 K. sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, hamiline yazılı çeklerde takip alacaklısının ciro silsilesi içerisinde yer almaması halinde ve bankaya ibraz için ciro edenin de son hamil olduğunun belirlenmesi durumunda, takip alacaklısının yetkili hamil olabilmesi için ibraz süresinin geçmesinden sonra adı geçene (temlik hükmünde de olsa) bir cironun varlığı zorunludur.

Öte yandan, çekin düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 796. ve 808. maddeleri gereğince; çekin yasal süresinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmesi zorunludur. Süresinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmediğinin, aynı Kanun'un 808/2. maddesi gereğince, muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle "çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla" belirlenmesi halinde, hamilin, cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakkı bulunmaktadır.

TTK'nun 809/1. maddesine göre de; çekin, ibraz müddeti içinde muhatap bankaya ibrazı, protesto veya buna denk işlemle belirlendiği takdirde, yasal şekilde ibraz edildiğinin kabulü gerekir.

Takip dayanağı söz konusu çekin arka yüzünün, yukarıda ifade olunan kanun maddeleri gözetilerek incelenmesi neticesinde; ciro silsilesinde kopukluk olmadığı gibi çekin ilgili bankaya 30.01.2015 tarihinde ibraz edildiği, 2. işlemin ise ibraz değil yükümlülük bedelinin alınması için yapıldığı, haliyle ciroda kopukluğa yol açmadığı, anılan çekin diğer vasıflarının tam olduğu ve alacaklının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, borçlunun dilekçesinde ileri sürdüğü diğer iddialarının incelenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile hüküm tesisi isabetsizdir.