Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/2055 K.2017/6434

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-İşin niteliği bakımından temyiz tetkikatının duruşmalı olarak yapılmasına, HUMK'nun 438. ve İİK'nun 366. maddeleri hükümleri müsait bulunmadığından bu yoldaki isteğin reddi oybirliğiyle kararlaştırıldıktan sonra işin esası incelendi:

2-Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, borçlunun süresi içinde yetki ve imza itirazında bulunarak icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece imza itirazı kabul edilerek borçlu yönünden takibin durdurulduğu, alacaklı aleyhine tazminat ve para cezasına hükmedildiği görülmektedir.

TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanunun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, muayyen bir günde veya düzenleme gününden veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şartını havi bir bonoya dayanarak hamilin, cirantaya müracaat edebilmesi, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senedi düzenleyenin protesto edilmesine bağlıdır.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında, senedi düzenleyene karşı protesto keşide etmeksizin, senedin ikinci cirantası olan muteriz borçluyu takip edemez. Bir başka ifade ile senedi düzenleyen protesto edilmediği için hamil, cirantaya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK'nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.

Somut olayda, Dairemizin 24.01.2017 tarih ve 2016/9254 E.-2017/881 K. sayılı geri çevirme ilâmı üzerine, senedin üçüncü cirantası olan alacaklı tarafından verilen 06.03.2017 havale tarihli cevap dilekçesinde, keşidecinin protesto edilmediğinin bildirildiği görülmüştür. Bu durumda, alacaklının, itiraz eden ikinci cirantayı, dayanak bono yönünden, takip hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, bu husus re'sen gözetilerek, İİK'nun 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilmesi yerine, işin esasının incelenerek takip dayanağı bonodaki imzanın borçluya ait olmadığı gerekçesiyle takibin durdurulmasına hükmedilmesi doğru değil ise de, temyiz edenin sıfatı nazara alınarak aleyhe bozma yasağı nedeni ile bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Ancak uygulanması gereken İİK'nun 170/a maddesinde tazminat öngörülmediğinden alacaklı aleyhine tazminata ve para cezasına hükmedilmesi isabetsiz olup, kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de, anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.