Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/2462 K.2017/7566

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi borçlu, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılan ilamlı icra takibinde, icra mahkemesine başvurusunda; icra emrinde takip dayanağı yapılan belgelerin yazılmadığını, icra emri tebliğinden itibaren 30 gün beklenmeden taşınmaza 150/c şerhi konulduğunu ve satış istendiğini, İİK'nun 150/e maddesi gereğince takibin hükümsüz kaldığını ileri sürerek takibin iptalini talep etmiş, mahkemece, mahkemenin 2015/441 Esas sayılı dosyasındaki taleplerle işbu şikayetteki taleplerin aynı olduğu ve başkaca da bir iptal sebebi belirlenemediği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

HMK'nun 114/1-ı maddesinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte (derdest) olmaması dava şartları arasında düzenlenmiştir. Derdestlik; dava açılmasının usul hukuku bakımından ortaya çıkardığı sonuçlardan biridir. Aynı konuda, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak daha önce bir dava açılmış ve bu dava görülmekte ise, aynı konunun yeni bir dava konusu yapılması mümkün değildir. Çünkü; aynı konuda iki dava açılmasında davacının korunmaya layık bir menfaati yoktur. Daha önce HUMK m.187/4'de bir ilk itiraz olarak nitelenen bu husus HMK m. 114/1-ı hükmü ile dava şartı haline getirilmiştir.

Mahkemece derdest olduğu kabul edilen ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 21.01.2016 tarih ve 2015/441 Esas, 2016/28 Karar sayılı (görevsizlik kararı nedeniyle ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/110 Esas sayılı dosyasında görülmeye başlanan ve HMK'nun 150. maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilen) takibin iptali talepli şikayet dosyasında ileri sürülen şikayet sebepleri ile temyiz incelemesine konu işbu dosyada ileri sürülen şikayet sebeplerinin farklı olduğu anlaşılmış olup, buna göre derdestliğin şartlarından olan aynı dava sebebine dayanma koşulunun gerçekleşmediği anlaşılmıştır. Buna göre, mahkemenin aksi yöndeki gerekçesi yerinde değil ise de;

İİK'nun 150/e maddesinin, icra emrinin tebliğ tarihi itibariyle yürürlükte olan hükmüne göre; "Alacaklı, taşınır rehnin satışını ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren 1 sene içinde, taşınmaz rehnin satışını da aynı tarihten itibaren 2 sene içinde isteyebilir. Satış, yukarıdaki fıkrada gösterilen müddetler içinde istenmez veya talep geri alınıp da bu müddetler içinde yenilenmez ise takip düşer. 78. maddenin ikinci fıkrası hükmü, rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte de kıyasen uygulanır." Buna göre, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan icra takibinde, alacaklının, taşınmazlar için ödeme veya icra emrinin tebliğinden itibaren 2 sene içinde satış isteme zorunluluğu vardır.

Somut olayda, icra emrinin borçluya 02.12.2011'de tebliğ edildiği, alacaklının 19.02.2013 tarihinde satış talebinde bulunarak 01.4.2013'te de satış avansını yatırdığı, buna göre İİK'nun 150/e maddesinde düzenlenen 2 yıllık süre içerisinde usulüne uygun olarak satış istendiği görülmüştür.

O halde mahkemece, şikayetin esastan reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile derdestlik nedeniyle reddi isabetsiz ise de, sonuçta istem reddedildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.