Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/2873 K.2017/8054

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının onanmasını mutazammın 20.12.2016 tarih, 2016/7459-25735 sayılı Daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkikinin borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibine karşı borçlunun (lehtar cirantanın) icra mahkemesine yaptığı başvuruda; takibe dayanak çekin keşide tarihinin yıl hanesinde tahrifat yapılarak üzerine paraf imza atıldığını, bu düzeltmenin ve paraf imzanın keşideci borçluya ait olmadığını, çekin bu haliyle kambiyo senedi vasfını kaybettiğini ileri sürerek takibin iptali isteminde bulunduğu, mahkemece, lehtarın, keşidecinin imzasına itiraz hakkı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine ve borçlu aleyhine tazminata hükmedildiği görülmektedir.

HMK'nun 207. maddesi hükmü gereğince senetteki düzeltmelerin, düzenleyen tarafından paraf edilmesi gereklidir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki hak ve silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise, inkâr halinde yok hükmündedir. Bu nedenle, senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir.

İmzaya veya parafa itiraz halinde ise, mahkemece, yöntemince imza incelemesi yapılmalıdır. Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın düzenleyene ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.

Borçlunun söz konusu itirazları sabit olduğu takdirde; mahkemece, çekin TTK.'nun 796. ve 808. maddelerinde öngörülen yasal süreden sonra ibraz edildiği sonucuna varılacak ve İİK.'nun 170/a-2. maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilebilecektir.

Çekin keşide tarihinde düzeltme yapıldığı ve imzanın veya parafın da sahte olduğu yönündeki itirazlar, çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden HMK'nun 266. maddesi uyarınca bilirkişi incelemesi ile sonuçlandırılmalıdır. Çek keşideci tarafından düzenlenmiş olduğundan, çek üzerindeki çıkıntı ve değişikliklerin, keşideci tarafından paraf edilmesi gerekir. Ayrıca bu durum, çekin vasfını etkileyen bir husus olduğundan keşideci dışındaki tarafların da itirazda bulunmakta hukuki yararları vardır.

Hal böyle olunca, mahkemece, HMK'nun 266. maddesi uyarınca yöntemince bilirkişi incelemesi yaptırılarak, takibe dayanak çekin keşide tarihinde değişiklik yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise, düzeltilen keşide tarihi yanındaki imzanın veya parafın, keşide yerinde mevcut keşideci imzası ile aynı el ürünü olup olmadığı belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, borçlunun şikayetinin, keşide tarihinde yapılan tahrifat ve burada bulunan imza veya parafın keşideciye ait olmadığına ilişkin olduğu hususunun, mahkemece yanılgılı değerlendirilmesi sonucunda, başvurunun, doğrudan keşide yerindeki imzaya itiraz olduğu düşünülerek,

lehtarın, keşidecinin imzasına itiraz hakkı olmadığı gerekçesi ile şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, Dairemizce, şikayetin reddine dair mahkeme kararının bozulması gerekirken, maddi hataya dayalı olarak onandığı anlaşılmakla, borçlunun karar düzeltme isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.