Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/3925 K.2018/6531

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Haciz cebri icra organı tarafından yapılan devlete ait egemenlik tasarrufu olup icra takibinin konusu olan belli bir para alacağının ödenmesini sağlamak için bu yolda istemde bulunan alacaklı lehine söz konusu alacağı karşılayacak miktar ve değerdeki borçluya ait mal ve haklara icra memuru tarafından hukuken el konulmasıdır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 79/1. maddesi gereğince, icra dairesinin, haciz talebinden itibaren en geç 3 gün içinde haczi yapması gerekir.

Yine aynı Kanun'un 85/1. maddesi gereğince, icra müdürlüğünce, borçlunun kendi yedinde veya üçüncü şahısta bulunan menkul malları ile gayrimenkullerinden ve alacak ve haklarından alacaklının ana para, faiz ve masraflar da dahil olmak üzere bütün alacaklarına yetecek miktarı, haczedilecektir (HGK'nun 10/06/2009 tarih, 12-213/244 sayılı kararı). İİK'nun 85 ve 79. maddelerinden çıkan ortak sonuç icra müdürüne haczin uygulanması konusunda takdir yetkisi tanınmadığıdır.

İİK'nun 85. maddesi sadece “alacaklara yetecek miktarı” saptanması konusunda takdir hakkı tanımaktadır.

İİK.nun 79. maddesi uyarınca haciz konulacak mallar başka yerde ise, takip yapan icra müdürü haczin yapılması için malların bulunduğu yerdeki icra dairesine talimat yazar. Talimat icra dairesinin görevi, asıl icra dairesinin talimatı doğrultusunda haciz işlemini yapmak ve varsa istihkak iddialarını tutanağa geçirmektir. Yapılan haciz nedeniyle istihkak iddiasında bulunulursa bu iddia ile ilgili İİK.nun 97 ve 99. maddelerinin uygulanmasına dair karar, asıl takibin yapıldığı icra dairesince verilir. Zira anılan işlem İİK.nun 79. maddesi kapsamında değildir. Talimat icra dairesinin haczi tamamladıktan ve istihkak iddialarını tutanağa geçirdikten sonra sözü edilen istihkak iddiası hakkında karar verilmek üzere dosyayı asıl icra dairesine göndermesi gerekir.

Somut olayda; ... 8.İcra Müdürlüğü'nün talimatı ile borçlunun “... Mah. Atalar Cad. Dostlar Sok. No:17 ...” adresinde haciz yapılması istenmiştir. Belirtilen adreste ... 2. İcra Müdürlüğü'nün 2016/638 talimat sayılı dosyasında haczin uygulanması sırasında adreste bulunan ..., borçlunun eski eşi olduğunu, borçlunun bu adreste ikamet etmediğini beyan ederek, kesinleşmiş boşanma ilamı sunması üzerine, icra müdürlüğünce belirtilen adreste haczin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan yasal düzenleme ve ilkelere göre, icra dairesince haciz isteminin yerine getirilmesi zorunlu olup memurun bu konuda takdir hakkı bulunmamaktadır. Talimat icra dairesince yapılacak iş, talimat gereği haczin uygulanıp orada bulunan ve istihkak iddialarını öne süren kişinin beyanlarının zapta geçirildikten sonra tutulan haciz tutanağının talimat veren icra dairesine gönderilmesinden ibarettir.

O halde mahkemece, alacaklının şikayetinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, olayda uygulama yeri bulunmayan İİK’nun 8. maddesi ve bu düzenleme ile ilgili dairemizin içtihadına dayanılarak şikayetin reddine dair hüküm tesisi isabetsizdir.