Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/4859 K.2017/13933

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasını mutazammın 23/03/2017 tarih, 2016/12211 Esas - 2017/4547 Karar sayılı daire ilamının müddeti içinde tashihen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu aleyhinde bir adet çeke dayalı olarak başlatılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takibe karşı borçlunun icra mahkemesine başvurarak, takip dayanağı çekin hamile yazılı olup, ilk ciranta olan ... tarafından şikayetçi borçluya ciro edildikten sonra ciro yolu ile tekrar ...'ün eline geçmesi üzerine,

adı geçen tarafından alacaklıya ciro edildiğini, ancak çekin ilk cirantanın cirosuyla borçluya geçtikten sonra tekrar ilk cirantaya ciro edilmiş olması nedeniyle ciro zincirinin koptuğunu, ayrıca çekin teminat senedi olduğunu ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece, ilk ciranta tarafından çekin geriye ciro yoluyla tekrar ilk cirantaya geçmesi ve yeniden cirosu mümkün ise de; alacaklının ilk cirantanın sorumlu olduğu kendisinden sonraki cirantalara başvuramayacağı gerekçesiyle şikayetin kabulü ile İİK'nun 170/a maddesi gereğince takibin iptaline karar verildiği, kararın alacaklı tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce;

senedin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı ve yetkili hamil olan alacaklının kendisinden önceki cirantalara müracaat hakkı olduğundan bahisle şikayetin reddi gerektiği belirtilerek bozulduğu anlaşılmaktadır.

Şikayetçi borçluya karşı müracaat borçlusu durumunda olan ilk cirantanın çeki ciro yoluyla eline geçirmesi ve yeniden tedavüle koyarak başkasına ciro etmesi mümkün ise de, hamiline düzenlenen çekin, ilk ciranta tarafından ciro edildikten sonra, ikinci ciranta tarafından tekrar ilk cirantaya ciro edilmesi ve ilk cirantanın da 6102 sayılı TTK'nun 788. maddesi koşullarında yeniden çeki tedavüle çıkararak ciro etmesi halinde, ikinci tedavülden önceki ikinci cirantanın sorumluluğu kalmadığından, ikinci ciranta hakkında takip yapılamaz. Bu durumda, keşideci ve ilk cirantanın takip alacaklısına karşı sorumluluğu vardır. Zira ilk ciranta, çeki yeniden tedavüle çıkarmakla, ciro etmeden önceki durumuna döndüğünden ikinci cirantanın sorumluluk zinciri içinde yer alması mümkün değildir.

Bu açıklamalardan sonra, somut olayın incelenmesinde;

Somut olayda takip dayanağı çekin hamiline düzenlendiği ve ilk cironun ...'e ait olduğu, bundan sonraki cironun ...'a ait olduğu, daha sonra ilk ciranta tarafından takip alacaklısına ciro edildiği görülmekle, çek tedavüle çıktıktan sonra ödenerek ilk cirantaya döndükten sonra tekrar tedavüle çıktığından ikinci tedavülden önceki ikinci cirantanın sorumluluğu açıklandığı üzere bulunmamakta, ancak keşideci ve ilk ciranta ile takip alacaklısı hamil arasında sorumluluk bulunmaktadır. Zira ilk ciranta çeki yeniden tedavüle sokmakla ikinci cirantaya ciro etmeden önceki durumuna dönmüştür ve alacaklı tarafından ikinci ciranta hakkında takip yapılamayacağının kabulü gerekir.

O halde, mahkemece, borçlunun şikayetinin kabulü ile takibin İİK'nun 170/a maddesi uyarınca iptaline karar verilmesi yerinde olup, mahkeme kararının onanması gerekirken maddi hataya müstenit olarak bozulduğu anlaşılmakla borçlunun karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.