Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/4922 K.2017/10867

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibine başlandığı, örnek (10) numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun, yasal süresi içerisinde icra mahkemesine yaptığı başvuruda; alacaklının yetkili hamil olmadığını ileri sürerek takibin iptalini talep ettiği, mahkemece şikayetin reddine karar verildiği görülmektedir.

6102 sayılı TTK.nun 788/1. maddesi uyarınca, emre yazılı veya belirli bir kimse lehine düzenlenen çek, ciro ve teslim yolu ile devredilebilir. Çekin emre yazılı veya belirli bir kişi lehine düzenlenmesi halinde, ilk cironun lehtara ait olması gerekir. Lehtarın cirosundan sonra senedi devralan cirantalar yetkili hamil olurlar.

TTK'nun 790. maddesinde de; " Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir ciroyu diğer bir ciro izlerse bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi getirilmiştir.

Diğer taraftan çekin keşide edildiği tarihte yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 796. ve 808. maddeleri gereğince; çekin yasal süresinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmesi zorunludur. Süresinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmediğinin, aynı Kanun'un 808/2. maddesi gereğince, muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle "çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla" belirlenmesi halinde, hamilin, cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakkı bulunmaktadır.

TTK'nun 809/1. maddesine göre de; çekin, ibraz müddeti içinde muhatap bankaya ibrazı, protesto veya buna denk işlemle belirlendiği takdirde, yasal şekilde ibraz edildiğinin kabulü gerekir.

Somut olayda, takip dayanağı çek aslının incelenmesinde; keşideci tarafından lehtar Okan Üğdül lehine keşide edildiği, çekin, adı geçen lehtarın cirosu ile ... ciro edildiği, bu kişinin cirosunu S.S. ...Köyü Tarımsal Kalkınma Koop, ... Üreten cirolarının takip ettiği, takip alacaklısının ciro silsilesi içerisinde yer almadığı gibi takip dayanağı çekin, süresinde muhatap bankaya ibraz edildiğine ilişkin ibraz kaşesinin bulunmadığı görülmektedir.

O halde, mahkemece, bu gerekçelerle İİK’nun 170/a-2. maddesi gereğince takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.