Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/6786 K.2018/8809

Yukarıda tarih ve n......arası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu ve 19.07.2017 tarihli ek kararın temyizi ....... A.Ş. tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

1-...... ... A.Ş.'nin mahkemenin 19.7.2017 tarihli ek kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Mahkemenin 19.7.2017 tarih ve 2016/63 E. - 2017/456 K. sayılı ek kararı ile; ...... ... A.Ş.'nin feri müdahale talebinin reddedilmesi nedeniyle temyiz isteminin de reddine karar verildiği görülmekle; temyiz talebinin reddine ilişkin ek karar İİK.nun 365 ve H......K'nun 432. maddeleri gereği yasaya uygun bulunmakla ONANMASINA,

2-Borçlu Vol...... ... A.Ş.'nin mahkemenin 13.6.2017 tarihli kararına yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Alacaklı tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibine başlandığı, örnek 6 n......aralı icra emrinin tebliği üzerine, borçlu şirket kayy......unun icra mahkemesine yaptığı başvuruda, hesap kat ihtarnamesi ve icra emrinin iptalini istediği, mahkemece, şikayetin reddine karar verildiği, kararın borçlu şirketin tasfiye memurunca temyizi üzerine Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 29.9.2014 tarih ve 2013/23001 E. - 2014/17301 K. sayılı ilamı ile, takip dayanağı belgenin İİK'nun 150/ı anlamında borçlu cari hesap şeklinde işleyen bir kredi ilişkisi olmadığından icra emrinin iptali gerektiğinden bahisle bozulduğu,

alacaklının karar düzeltme talebi üzerine Dairemizin 23.11.2015 tarih ve 2015/23042 E. - 2015/29073 K. sayılı ilamı ile, alacaklının İİK'nun 150/ı maddesinde sayılan banka yada kredi veren kuruluşlardan olup olmadığının tespiti ile bu tür kuruluşlardan ise ipoteğin geçerlililiği konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulduğu, mahkemece yeniden yapılan yargılamada 01.3.2016 tarihli celsede verilen ara karar ile Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verildiği ve alınan rapor doğrultusunda şikayetin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkeme, Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar vermesi halinde (HMK'nun 373. maddesi), artık bu uyma kararı ile bağlıdır. Bozmaya uyulmakla, bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur (HGK 2010/9-71 E., 2010/87 K.).

Somut olayda, Dairemizce, mahkeme kararı, alacaklının İİK'nun 150/ı maddesinde sayılan banka yada kredi kuruluşlarından olup olmadığı belirlendikten sonra ipoteğin geçerli olup olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesini müteakip karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuş, mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilerek ............

Kur......u'na müzekkere yazılarak alacaklının İİK'nun 150/ı maddesindeki kuruluşlardan olup olmadığı sorulmuş, adı geçen kur......un 21.3.2016 tarihli cevabi yazısı ile alacaklının banka yada kredi kuruluşu olmadığı bildirilmiş,

ancak buna rağmen mahkemece dosya bilirkişiye verilerek takip konusu ipoteğin geçerliliği husunda rapor alınmış ve raporda bilirkişice yapılan "takip konusu ipoteğin yabancılık unsuru içermesi nedeniyle MÖHUK hükümleri gereğince uyuşmazlığa Türk Hukuku'nun uygulanması gerektiği ve alacaklının bir kredi kuruluşu olup olmamasının ipoteğin geçerliliğini etkileyecek bir husus olmadığı" yor......u hükme esas alınarak şikayetin reddine karar verilmiştir.

İİK'nun 150/ı maddesine göre, krediyi kullandıran taraf, borcun ödenmesine ilişkin ihtarın noter marifetiyle borçluya (krediyi kullanan tarafa), kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adrese gönderilmek suretiyle tebliğ edildiğini veya 68/b maddesi gereğince tebliğ edilmiş sayıldığını gösteren noterden tasdikli bir sureti icra müdürüne ibraz ettiği takdirde, icra müdürlüğünce borçluya icra emri gönderilir. Bunun için ipotek akit tablosunun kayıtsız ve şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva etmesi şart değildir. Aynı maddeye göre, krediyi kullanan borçlu, noter aracılığı ile 8 gün içinde hesap özetine itiraz ettiğini ispat ettiği takdirde, hesap kat ihtarnamesinde talep edilen borç miktarına şikayet yoluyla karşı koyma hakkı kazanır.

Bu maddede 4949 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikler, bankalar ve kredi veren kuruluşlar lehine getirilmiş uygulamalar olup, borçluların, cari hesabın kesilmesine, hesap özetine ve tazmin talebine ilişkin tebligatları almamak suretiyle takibin başlatılmasını geciktirmeleri önlenmiş bulunmaktadır.

Yapılan bu düzenlemelerle, kredi sözleşmelerindeki adrese çıkarılan hesap özetlerine bir ay içinde itiraz edilmemesi halinde, hesap özetinin içeriği takip hukuku yönünden kesinleşecektir. Kredi sözleşmeleri ve bunlarla ilgili süresinde itiraz edilmemiş hesap özetleri ile ihtarnameler ve krediyi kullandıran tarafından usulüne uygun düzenlenmiş diğer belge ve makbuzlar, İİK.nun 68/1. maddesinde belirtilen belgelerden sayılırlar.

Borçlu, hesap özetinin gerçeğe aykırılığını ancak borcu ödedikten sonra genel mahkemede açacağı bir dava ile ileri sürebilecektir.

Aynı şekilde İİK.nun 150/ı. maddesi kapsamında ipotekli takiplerde, tebligatın İİK.nun 68/b koşullarında yapılmış sayılması ve itiraz edilmemiş olması halinde, ilamlı takip kesinleşmiş kabul edileceğinden, icra mahkemesinin incelemesi, ancak borcun sona erdiği veya ertelendiği iddiaları yönünden olabilecek, borçlu yetkili mercilerce re'sen düzenlenmiş veya usulüne göre tasdik edilmiş yahut icra dairesinde, icra mahkemesinde ya da mahkeme önünde ikrar olunmuş senetle tevsik edebildiği takdirde borcundan kurtulabilecektir.

Görüldüğü üzere ilgili hükümler bankalar ve kredi veren kuruluşlar lehine konulmuş olup, borçlunun dur......unu ağırlaştırıcı niteliktedir. İtiraz edilmeyen bir ihtarname ile alacaklar İİK'nın 68. maddesi kapsamında belge veya ilam niteliği kazanmaktadır.

Buraya kadar yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, İİK'nun 150/ı maddesinden yararlanarak takip yapabilme şartı olan alacaklının "banka veya kredi veren kuruluş olma" niteliğini taşıması zorunluluğu ile takip konusu "ipoteğin geçerliliği" için alacaklının bu tür bir kuruluş olmasına gerek bulunmadığı hususları tamamen farklı konular olup, mahkemece uyulmasına karar verilen bozma ilamına aykırı olacak şekilde, BDDK'nun cevabi yazısına itibar edilmeksizin bilirkişi raporundaki ipoteğin geçerli olup olmadığı yönündeki tespit hükme esas alınarak sonuca gidilmesi doğru bulunmamıştır.

O halde mahkemece yapılan araştırma neticesinde alacaklının İİK'nun 150/ı maddesinde sayılan kuruluşlardan olmadığı belirlendiğine göre; icra emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.