Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/7355 K.2018/9370

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu ... .... Tic. A.Ş. hakkında genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız takipte borçlunun süresinde yetkiye ve borca itiraz ettiği, alacaklı tarafından itirazın kaldırılması istemi ile icra mahkemesine başvurulduğu, mahkemece yetki itirazının kaldırılması talebinin reddine karar verildiği görülmektedir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile yürürlükten kaldırılan 1086 Sayılı HUMK'nun 22. maddesinde; tarafların yetki sözleşmesi yapmak suretiyle yetkili olmayan bir mahkemenin yetkisini kabul edebilecekleri, buna göre tüzel kişilerin yanında gerçek kişilerin de yetki sözleşmesi yapabilecekleri düzenlenmiş bulunmakta idi.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu' nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde ise. "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, dava, sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Görüldüğü üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile getirilen yeniliklerden bir tanesi de yetki sözleşmelerine ilişkin olup yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir.

HMK'nun 448. maddesi gereğince, anılan Kanun hükümlerinin tamamlanmış işleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı ilkesi de dikkate alındığında, yetki itirazının, takip tarihi itibariyle yürürlükte olan HMK’nun 17. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.

Borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde icra takibi yapılabilir (HMK'nun 6. mad.). Davalı (borçlu) birden fazla ise dava (takip), bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde (icra dairesinde) açılabilir (yapılabilir) (HMK.7.md.).

Somut olayda borçlu ... .... Tic. A.Ş.'nin adresinin .../... olduğu ve bu adreste ödeme emrinin tebliğ edildiği görülmektedir. Taraflar arasında yapılan alacağın temliki, sulh, ibra ve feragat sözleşmesinin 5. maddesinde ... İcra Dairelerinin yetkili olduğunun yazılması, yetki sözleşmesi niteliğinde ise de, takip tarihi (02.10.2014) itibari ile yürürlükte olan 6100 Sayılı HMK’nun 17. maddesi gereğince yetki sözleşmesi geçersizdir.

O halde mahkemece, yetki itirazının kaldırılıp alacaklının, borca itirazın kaldırılması isteminin esasının incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.