Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2017/8591 K.2017/16229

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Alacaklı tarafından bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibe karşı borçlunun, zaman aşımı ve sair itirazları ile birlikte keşideci protesto edilmeden cirantanın takip edilemeyeceğini de belirterek takibin iptali istemi ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, zamanaşımı itirazının kabulü ile takibin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

TTK.nun 778/d. maddesinin göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 714 ve 730. maddeleri uyarınca, belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir bonodan dolayı hamilin, cirantaya müracaat edebilmesi, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde senedi düzenleyenin protesto edilmesine bağlıdır.

Alacaklı hamil, anılan madde koşullarında, senedi düzenleyene protesto keşide etmediği takdirde, ciranta olan borçluya karşı müracaat hakkını kaybeder. İİK.nun 170/a-2. maddesi gereğince, icra mahkemesince, alacaklının kambiyo hukuku mucibince takip hakkının bulunup bulunmadığı re'sen araştırılmak zorundadır.

Somut olayda, muteriz borçlunun, takibe konu bonoda ikinci ciranta konumunda olmasına rağmen, alacaklı tarafından senedi düzenleyene protesto keşide edilmeksizin anılan borçlu hakkında takibe geçildiği görülmektedir. Bu durumda, alacaklının, takibe dayanak bono yönünden, muteriz borçluyu (cirantayı) takip hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

O halde, mahkemece, bu husus re'sen gözetilerek, dayanak bono için, İİK.nun 170/a maddesi uyarınca itiraz eden borçlu (ciranta) yönünden takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile takibin iptaline hükmolunması doğru değil ise de, sonuçta takip iptal edildiğinden sonucu itibari ile doğru olan mahkeme kararının onanması gerekmiştir.