Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/10593 K.2019/7196

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından başlatılan ilama dayalı takipte, borçlu vekilinin meskeniyet şikayeti ile icra mahkemesine başvurduğu; mahkemece, şikayetin süre aşımı nedeni ile reddine karar verildiği görülmektedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 407. maddesi ile bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her erginin kısıtlanacağı yasal düzenlemesi mevcuttur.

Kısıtlanmayı gerektiren bir durumu bulunan kimse mahkeme kararı ile kısıtlanarak, kendisine bir vasi atanır. Vasi, vesayet altındaki kısıtlıyı hukuki işlemlerde temsil etmekle görevlidir. (MK. madde 403) Kısıtlının tek başına dava açması mümkün değildir. Davada yasal temsilcisi olan vasisi tarafından temsil edilmesi gerekir.

Hükümlüler kısıtlı olduğundan medeni hakları kullanma ehliyeti dolayısıyla dava ehliyetleri yoktur. Dava ehliyeti olmayan kişiler taraf bulundukları davalarda kanuni temsilcileri tarafından temsil edilir.

6100 sayılı HMK'nin 51. (1086 sayılı HUMK'un 38.) maddesinde düzenlenen “ Dava ehliyeti ve taraf ehliyeti ” dava şartı olarak benimsenmiştir. Bu hususlar kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece res’en gözetilmelidir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 448. maddesinde, vasinin, vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil edeceği; 462. maddesinin 8. bendinde de, vasinin, vesayet makamından izin almak koşuluyla kısıtlı adına dava açabileceği hususları düzenlenmiştir. Dava ehliyeti, taraf sıfatı ve kanuni temsil 6100 sayılı HMK'nın 114. maddesi uyarınca dava şartı olup aynı Kanunun 115/2 maddesi uyarınca da dava şartı eksikliğinin giderilmesi mümkündür.

... 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 06.07.2011 karar tarihli 2011/186 E. - 2011/286 K. sayılı ilamında borçlu ...’nin 15 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, ilamın 14.02.2012 tarihinde kesinleştiği, borçlu ...’nin bir yıldan uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı suçtan ceza mahkumiyeti alması sonucu ... 12. Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.10.2012 tarih ve 2012/1108 E. - 2012/1327 K. sayılı kararı ile kendisine ... vasi olarak atandığı görülmüştür. Takip dosyasında borçlunun hükümlülük-kısıtlılık hali sonlanmadan kıymet takdiri raporunun 03.09.2014 tarihinde borçlunun vekiline tebliğ edildiği, vasiye tebliğ edilmesi gerekirken tebligatın borçlu vekiline

tebliğinin usulsüz olduğu görülmüştür.

Öte yandan dava ehliyeti olmayan kısıtlı davacı adına davacı vekilinin meskeniyet şikayetinde bulunduğu anlaşıldığından, dava şartı eksikliğin tamamlanması için yargılama sona erdikten sonra dosya Dairemizce geri çevrilerek mahkeme tarafından davacı vekiline davacı-borçlunun vasisinin vekaletnamesini sunması için ihtar gönderilmesi sağlanmış, davacı vekiline ihtarın 18/12/2018 de tebliğ edilmesine rağmen, vekilin vasi adına geçerli bir vekaletname sunmadığı, dava şartı eksikliğini tamamlamadığı görülmüştür.

Bu durumda, mahkemece hükümlü-davacının taraf ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-d ve 115/2. maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usûlden reddine karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımından reddine karar verilmesi doğru değil ise de sonuçta istem reddedildiğinden sonucu doğru mahkeme kararının onanması gerekmiştir.