Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/11080 K.2019/16860

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklılar tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Borçlu, İSKİ Genel Müdürlüğü aleyhine başlatılan örnek 4-5 ilamlı icra takibinde; sair iddialarının yanı sıra, banka hesaplarına konulan haczin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu 6.maddesi ve 2560 sayılı Yasanın 27. maddesi ile İİK’nun 82. maddesi uyarınca haczedilemeyeceğinden kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece; şikayetin kabulü ile 5393 sayılı yasa hükümlerinde yer alan sınırlamalar gereği İSKİ'ye muhtıra gönderilmeden karma hesaba konulmuş olan haczin kaldırılmasına karar verildiği, kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine ...

Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi 'nin 14/2/2018 tarih 2017/1784 E. ve 2018/275 K. sayılı kararı ile borçluya muhtıra gönderilerek haczi kabil malların bildirilmesi istenmeden yapılan hacizlerin mahkemece iptalinin yerinde olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği görülmektedir.

Borçlu İSKİ’nin şikayetinde, 2942 sayılı yasanın 6.maddesi, 2560 sayılı yasanın 27. maddesi ve İİK’nun 82. maddesi gereği banka hesaplarının haczedilemez olduğunu ileri sürdüğü görülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.06.2015 tarih ve 2014/194 E. - 2015/55 K. sayılı, Resmi Gazete'nin 26.06.2015 tarih ve 29398 sayısında yayımlanan kararı ile; 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine, 10.09.2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanun'un 121. maddesiyle eklenen fıkranın birinci cümlesinin ".. ve haciz işlemi sadece gösterilen bu mal üzerine uygulanır" ibaresi ile ikinci cümlesinin "... veya kamu hizmetlerini aksatacak.." ibaresinin ve ayrıca 6552 sayılı Kanun'un 123. maddesiyle eklenen geçici 8. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı değerlendirildiğinde; Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı üzerine borçluya haczi kabil mallarını bildirmesi için süre verilmesi gerekmediğinden ve esasen bu durum sonuca etkili olmadığından şikayetin kabul edilerek haczin kaldırılmasına karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Haciz konulan borçlu idarenin banka hesaplarında vergi, resim ve harç gelirleri olduğu gibi haczi kabil paraların da bulunduğu durumlarda, haczedilen hesap havuz hesabı niteliğindedir. Hesabın sürekli işlem görüyor olması ve sürekli yatan ve çekilen paraların bulunması karşısında kalan bakiyenin vergi, resim ve harç gelirinden mi, yoksa haczi kabil paralardan mı oluştuğunun belirlenmesine imkan yoktur.

Bu şekilde haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraları karıştırmak suretiyle havuz hesabı oluşturan borçlu idarenin iddiasını ispat imkanını kendisi kaldırmış bulunmaktadır. Bir başka deyişle borçlu idarenin haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paralarını farklı hesaplarda tutması yerine havuz hesabı oluşturmasının iyi niyetle de bağdaşmayacağı tartışmasızdır.

Böyle bir davranış AİHM'nin AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır.

Öte yandan borçlunun haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraların aynı hesapta toplanması ve birbirine karıştırılması, haczedilmezlik hakkından feragat olarak kabul edilmelidir.

Mahkemece, şikayete konu haczedilen hesaplar üzerinde bilirkişi tarafından, haczedilen paraların niteliklerinin belirlenmesi, hesapların havuz hesabı olması hususunda yapılan incelemede, bankadan gelen yazıda dikkate alınarak ilgili hesabın karma hesap olduğu, idarenin tüm cari işlemlerinin bu hesap üzerinden yapıldığı belirlenmiş olduğundan, böyle bir durumda borçlunun hesaplardaki paraların haczedilmezliğini ispatlayamadığının kabulü gerekmektedir.

O halde borçlunun şikayetinin reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi ve istinaf başvurusunun da esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile ilk derece mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.