Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/12058 K.2019/16051

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan takipte, avalist borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; takip dayanağı çekin taşınmaz satış sözleşmesinin teminatı olarak verildiğini ileri sürerek borca itiraz ettiği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, borçlunun istinaf başvurusu üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin kararı ile borçlunun istinaf başvurusunun kabulüne ve takip dayanağı çekin taşınmaz satış sözleşmesi kapsamında verildiği, bu nedenle takip dayanağı çekin kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren bir belge niteliğinde olmadığı, alacağın varlığının ve ispatının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle davanın kabulü ile icra takibinin borçlu yönünden durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

TTK'nun 780/1. maddesinin (b) bendinde çekin kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi içermesi gerektiği, 781. maddesinde de bu unsuru içermeyen bir senedin çek sayılmayacağı hükme bağlanmıştır.

HGK'nun 14.3.2001 tarih ve 2001/12-233 sayılı kararı ile 20.6.2001 tarih ve 2001/112-496 sayılı kararlarında da benimsendiği üzere dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kamtlanmalıdır. İİK'nun 169/a maddesi uyarınca belgede takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesi gereklidir.

Somut olayda, takip dayanağı çekin ön veya arka yüzünde senedin teminat amaçlı verildiğine yönelik bir açıklama olmadığı gibi alacaklının senedin teminat senedi olduğu yönünde bir kabul beyanı da bulunmamaktadır.

Yine takibe dayanak çekin teminatı olduğu ileri sürülen "Taşınmaz Satış Sözleşmesi" başlıklı tarihsiz imzası taraflarca inkar edilmeyen sözleşmenin Ek 1 tablosunda bahsi geçen 8761903 nolu çekin 29.11.2016 tarihinde keşideciye iade edilerek yerine takip dayanağı 0907209 nolu ve takip dışı 0907208 nolu çeklerin alacaklıya tevdi edildiği, dayanak çekin teminat olduğuna dair herhangi bir ibarenin sözleşmede bulunmadığı gibi ödeme aracı olarak verildiği, tahsilinin şarta bağlanmadığı, bahsi geçen sözleşme kapsamında muhtelif tarihli çekler dışında teminat olarak 4.432.500 TL bedelli 8761908 nolu çekin düzenlendiği anlaşılmaktadır

O halde, ilk derece mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararı yerinde olup, Bölge Adliye Mahkemesince borçlunun istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.