Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/3712 K.2018/8816

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu ... icra mahkemesine başvurusunda; alacaklı tarafın talebi üzerine ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2014/331 Esas sayılı takip dosyasına olan borç nedeniyle Belediye'nin Garanti Bankası'nda bulunan 743-6297985 numaralı hesabı üzerine haciz konulduğunu, söz konusu hesabın memur maaşlarının ödendiği hesap olması nedeniyle haczedilemeyeceğini ileri sürerek haczin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece, şikayete konu hesaba ait hesap dökümü getirtilerek yapılan inceleme sonucunda, hesabın memur maaş ödemelerine ait olduğundan bahisle 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi gereğince haczinin mümkün olmadığı belirtilerek şikayetin kabulüne ve hesaptaki haczin kaldırılmasına karar verilmiş, hüküm alacaklı yanca temyiz edilmiştir.

Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu ve takip hukuku ilkelerine göre, asıl olan alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir.

Bütün bu açıklamalar ışığında, Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde açıkça haczedilmezlik için vergi, resim, harç geliri olma ya da "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşullarının kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir paranın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Bu konuda ispat yükü ise borçluya düşmektedir. Bir diğer anlatımla, haczedilen paraların vergi, resim, harç geliri olduğunu ya da fiilen kamu hizmetinde kullanıldığını borçlu belediye ispatlamalıdır. Aksi halde şikayetin reddi gerekecektir.

Öte yandan, haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paraları karıştırmak suretiyle havuz hesabı oluşturan borçlu belediyenin, iddiasını ispat imkanını kendisinin kaldırdığının kabulü zorunludur. Borçlu belediyenin haczi kabil olmayan paralar ile haczi mümkün olan paralarını ayrı hesaplarda tutması yerine, havuz hesabı oluşturmasının iyi niyetle de bağdaşmayacağı tartışmasızdır. Böyle bir davranış AİHS'nin 6 § 1. ve Ek 1 no'lu Protokol'ün 1. maddelerinin ihlali sonucunu doğuracağı gibi, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde de bulunmakla, hukukça korunamayacağı muhakkaktır.

Somut olayda borçlu belediyenin Garanti Bankası'nda bulunan hesabına haciz konulduğu, mahkemece banka hesap ekstresinin getirtildiği, ayrıca Belediye'den hesaptaki paralar hakkında bilgi alındığı, hesaplar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmadan borçlu Belediye'nin şikayete konu banka hesabıyla ilgili verdiği beyan ve bankaca gönderilen hesap hareketlerine değinilerek sonuca gidildiği, ancak hesap ekstresinin incelenmesinde maaş ve ikramiye ödemelerinin dışında niteliği belirsiz EFT kalemlerinin de bulunduğu görülmüştür.

O halde, mahkemece, yukarıda açıklanan ilke ve kurallar gözetilerek şikayete konu hesaba ilişkin olarak Yargıtay denetimine imkan tanıyacak şekilde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak ekstrede niteliği belirtilmeyen meblağların neye ilişkin olduğu da değerlendirilerek haczedilen paraların niteliklerinin belirlenmesi, hesabın havuz hesabı olduğunun saptanması halinde haczedilmezlik şikayetinin reddi, hesaptaki paraların, vergi, resim, harç veya bu hükümde olmaları halinde ise haczedilemeyeceği gözetilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.