Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/3755 K.2018/8831

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından genel haciz yoluyla başlatılan ilamsız icra takibinde örnek 7 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal sürede borca itiraz ettiği, alacaklının takibin devamını sağlamak amacıyla itirazın kaldırılması istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece, alacaklının, borçlu sıfatıyla hakkında yapılan ilamlı takibe konu ilamın bozulması ve mahkemenin bozmaya uyma kararı ile önceki ilamın hükümsüz hale geldiği, yapılan tahsilatların İİK'nun 40. maddesi gereğince eski hale getirilmesi ve iade edilmesi gerektiği gerekçesiyle itirazın kaldırılmasına ve %20 inkar tazminatına hükmedildiği görülmektedir.

Somut olayda, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10322 esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı tarafından borçlu hakkında ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/205 E. - 2013/71 K. sayılı ilamına dayalı olarak ... 11. İcra Müdürlüğü'nün 2013/2974 Esas sayılı dosyasından başlatılan ilamlı takipte tahsil edilen 6.700,00 TL'nin rücu yoluyla iadesi istemli olarak ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2014/10322 Esas sayılı takip dosyası üzerinden genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığı, ödeme emri ekine de “ibraname” başlıklı belgenin eklendiği anlaşılmaktadır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İcranın iadesi" başlıklı 40. maddesinin 1. fıkrasında; “Bir ilâmın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya temyizen bozulması icra muamelelerini olduğu yerde durdurur” hükmü ile aynı maddenin 2. fıkrasında; “Bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtayca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur” hükmü yer almaktadır.

İİK'nun 40. maddesinin 2. fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca; ödenen paranın, aynı takip dosyasından istenmesi gerekmekte olup, iadesi gereken para yönünden ayrı bir takip yapılmasında alacaklının hukuki yararı bulunmadığı hususunun re'sen dikkate alınması gerekir.

Diğer yandan, İİK'nun 68/1. maddesi gereğince; talebine itiraz edilen alacaklının takibi, imzası ikrar veya noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren bir senede yahut resmi dairelerin veya yetkili makamların yetkileri dahilinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye müstenit ise, alacaklı itirazın kaldırılmasını isteyebilir.

O halde, mahkemece, alacaklının, borçlu olduğu ilamlı takip dosyasına, alacaklı tarafından yapılmış bir ödeme olup olmadığı araştırılmalı, ödeme varsa, ödenen miktarın iadesinin, İİK'nun 40. maddesi uyarınca; alacaklının, borçlu olduğu ilamlı takip dosyasından geri istenebileceği gözetilmeli, ilamlı takip dosyasına yapılmış bir ödeme yoksa, genel haciz yolu ile ilamsız takibin dayanağı olan “ibraname” başlıklı belgenin, İİK'nun 68/1. maddesinde belirtilen belgelerden olup olmadığı değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile istemin kabul edilerek itirazın kaldırılması yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.