Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/4815 K.2018/10782

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu hakkında ...

29. İcra Müdürlüğünün 2010/10570 E. sayılı takip dosyası ile kesinleşmemiş boşanma ilamına dayalı olarak başlatılan genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinde, ilamın yoksulluk nafakası yönünden bozulduğu, alacaklının emekli aylığı aldığı gerekçesiyle yoksulluk nafakasına hükmedilmesine yer olmadığına karar verildiği ve ilamın 12.07.2013 tarihinde kesinleştiği, borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; yoksulluk nafakası yönünden fazla tahsil edilen 15.438,06 TL'nin iadesini icra dosyasından talep ettiğini, ancak alacaklının bu kez ilamdaki maddi-manevi tazminat ve yargılama giderleri nedeniyle toplam 11.623,98 TL için ...

20. İcra Dairesinin 2013/16003 E. sayılı dosyası ile ilamlı takip başlattığını, kendi alacağının daha fazla olduğunu, dolayısıyla borçlarını, genel haciz yoluna dayalı alacaklarından mahsup ettiğini ileri sürerek İİK'nin 71. maddesi kapsamında itfa itirazında bulunduğu, mahkemece, yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği görülmektedir.

Borçluların icra mahkemesine başvurusu, İİK'nin 71/1. maddesine dayalı takibin kesinleşmesinden sonraki döneme ilişkin takas/mahsuba dayalı itfa itirazıdır.

Takas hakkı, doğduğu tarihten itibaren kullanılabilen ve karşı tarafa ulaştığı anda geriye yönelik olarak hukuksal sonuç meydana getiren ve yenilik doğuran, alacağı ve borcu küçük alacak oranında karşılıklı olarak ortadan kaldıran bir haktır.

HGK'nin 12.10.1994 tarihli ve 1994/251-593 sayılı kararında da benimsendiği üzere dar yetkili icra mahkemesinin yargılama usulü gözönünde tutulduğunda takip hukuku bakımından takas ve mahsup iddiası kural olarak;

1-Takasa konu alacağın İİK'nin 68. maddesindeki belgelere dayalı bulunması,

2-Bu alacakla ilgili olarak icra takibinin yapılmış ve takibin kesinleşmiş olması,

3-Alacağın ilama bağlanması hallerinde nazara alınabilir.

Bir alacağın ilama bağlanmış olması halinde, takas ve mahsuba konu edileceği tartışmasız olup, takas ve mahsup yapılabilmesi için ilamın kesinleşmesi de zorunlu değildir. İlama dayalı takas itirazı, icra mahkemesinde her zaman ileri sürülebilir.

Somut olayda, borçlunun takas hakkı, ... 8. Aile Mahkemesinin 2012/1106 E., 2013/648 K. sayılı dosyasının karara bağlandığı 15.05.2013 tarihinde doğmuş olup, takas talebinin alacaklıya ulaştığı anda geriye yönelik olarak hukuki sonuç meydana getireceğinin kabulü gerekir.

Mahkemece; işin esası incelenmek suretiyle, hesap işlerinde uzman bilirkişi marifetiyle Yargıtay denetimine elverişli rapor alınarak, şikayetçi borçlunun borçlu olduğu ... 20. İcra Dairesinin 2013/16003 E. sayılı takip dosyası borcunun, takas hakkının doğduğu tarih olan 15.05.2013 tarihli(... 20. İcra Müdürlüğünün 2013/16003 E. sayılı ilamlı icra takibine dayanak ...

8. Aile Mahkemesinin 2012/1106 E., 2013/648 K. sayılı kararının ilam tarihi) esas alınarak hesaplanması ve buna göre, dosya borcunun ... 20. İcra Müdürlüğünün 2013/16003 E. sayılı dosyasındaki icra takibine konu ilama dayalı alacaktan mahsup edilip, takas ve mahsuptan sonra bakiye alacak bulunup bulunmadığı saptanarak sonuca gidilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.