Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/5278 K.2018/13591

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Bir mahkeme kararının gerekçesi, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyar; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterir.

Tarafların, o dava yönünden, hukuk düzenince, hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta bir gerekçe bölümünün bulunması zorunludur.

Bütün mahkemelerin ve her türlü kararların gerekçeli olarak yazılması gerektiğini öngören Anayasa'nın 141/3. maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı HMK'nin 27 ve 297. maddeleri işte bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.04.2010 gün ve 2010/11-195 E. - 238 K. sayılı usulden bozmayı kapsayan ilamının gerekçesinde de vurgulandığı üzere; "Yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar; kararın gerekçesinin de sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak; kısaca, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir."

Nitekim, 07.06.1976 gün ve 3/4-3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde yer alan "Gerekçenin, ilgili bilgi ve belgelerin isabetle takdir edildiğini gösterir biçimde geçerli ve yasal olması aranmalıdır. Gerekçenin bu niteliği, yasa koyucunun amacına uygun olduğu gibi, kararı aydınlatmak, keyfiliği önlemek ve tarafları tatmin etmek niteliği de tartışma götürmez bir gerçektir" şeklindeki açıklama ile de aynı ilkeye vurgu yapılmıştır.

Anılan husus kamu düzeni ile ilgili olup, gözetilmesi yasa ile hakime yükletilmiş bir ödevdir. Aksine düşünce ve uygulama, gerek yargı erki ile hakimin, gerek mahkeme kararlarının her türlü düşünceden uzak, saygın ve güvenilir olması ilkesi ile bağdaşmaz.

Somut olayda; ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2965 Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamlı takipte, borçlunun ilama aykırılık şikayeti ile ilgili olarak mahkemece, kararının gerekçe kısmında; “..Dosya kapsamına göre taraflar arasındaki feshin geçersizliğinin tespiti ve işe iade kararının davalı tarafından ilamlı icraya konu yapıldığı anlaşılmaktadır.

Takibe konu ilamın hüküm bölümünde 4 aylık ücretin ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verildiği hüküm fıkrasının bu haliyle tespit niteliğinde olduğu, alacaklı lehine belli bir miktarın ödenmesine yönelik eda hükmü içermemektedir. Fakat ilamda davacı lehine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücretleri bir tahsil (eda hükmünde olduğundan ) bu bölümün ilamlı takibe konu yapılması mümkündür.

İzah olunan nedenlerle takibe dayanak ilamın gider avansı, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısım yönünden şikayetin reddine, diğer alacak kalemleri yönünden takibin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur....” şeklinde gerekçe oluşturulduğu, hüküm kısmında ise “... 1-Şikayetin kısmen KABULÜ ile ...

3. İcra Müdürlüğü'nün 2015/2965 Esas sayılı dosyasından takibe konu edilen gider avansı, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti yönünden şikayetin kabulüne, diğer alacaklar yönünden ise şikayetin reddi ile icra emrinin iptaline, ....” karar verildiği görülmektedir.

Görüldüğü üzere, kararın gerekçe kısmında; takibe dayanak ilamın gider avansı, yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin kısım yönünden şikayetin reddine diğer alacak kalemleri yönünden takibin iptaline karar verilmesi yönünde kanaat oluşmasına rağmen, hüküm bölümünde, takibe konu edilen gider avansı, yargılama gideri ve ilam vekalet ücreti yönünden şikayetin kabulüne, diğer alacaklar yönünden ise şikayetin reddine karar verilmek suretiyle, mahkemece, kararın gerekçe kısmı ile hüküm fıkrası arasında uyumsuzluk olacak şekilde sonuca gidildiği görülmüş olup, anılan çelişkinin giderilerek hüküm tesisi için mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.