Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/5471 K.2019/5925

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde;borçlunun icra mahkemesine başvurusunda; sair şikayetleri ile birlikte takip dayanağı olan menfi tespit ilamının İİK.nun 72/6. maddesi gereğince istirdata dönüştüğünü, bu nevi ilamların kesinleşmeden icra takibine konulamayacağını ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep ettiği, mahkemece; söz konusu ilamın menfi tespit davasına ilişkin hüküm içermediği, icra dosyasına ödenen paranın istirdatına hükmedildiği,takibe konu ilamın kesinleşmesine gerek bulunmadığı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kural olarak, ilama dayanarak ilamlı icra takibi yapılabilmesi için hükmün kesinleşmiş olması şart değildir. Yine 1086 sayılı HUMK'nun 443/1. (HMK. m. 367/1) maddesi gereğince, kural olarak kararın temyiz edilmiş olması da icrasını durdurmaz. Ancak, bazı istisnai durumlarda ilam kesinleşmedikçe icraya konulamaz. Bu istisnaların bir bölümü HUMK'nun 443/2. maddesinde belirtildiği gibi bir bölümü de özel yasalarında gösterilmiştir.

Bu istisnai hükümlerden birisi de 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesinin 4 ve 5. fıkralarında düzenlenmiştir. Buna göre, menfi tespit konulu ilamın, anılan maddeler karşısında kesinleşmeden takibe konulabilmesi olanaklı değildir. Menfi tespit istemi yargılama aşamasında istirdata dönüşse bile, yasa gereği bu tür ilamların icrası için kesinleşme şartı aranmalıdır.

Somut olayda, takip dayanağı ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/11/2013 tarih ve 2011/ 51 esas, 2013/279 karar sayılı ilamında, davacı vekili, müvekkilinin ... 32. İcra Müdürlüğünün 2007/12059 esas sayılı takibe konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine,cebri icra tehdidi altında 04/03/2009 tarihinde takip dosyasına ödenen 45.000 TL.

Miktarlı ödemenin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep etmiş olup, ilamda; "...davanın kısmen kabulü ile 45.000,00 TL nin 04/03/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline ..." karar verildiği, kararın Yargıtay 19.HD.nin 17/12/2015 tarih,2015/7551 E.-17116 K. sayılı kararı ile takip tarihinden önce onandığı,davalı vekilinin karar düzeltme yoluna başvurusu üzerine Yargıtay 19.HD.nin 19/10/2017 tarih,2016/7045 E. 2017/7128 K. sayılı kararı ile karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği,takip tarihi olan 15/03/2016 tarihi itibariyle takibe konu ilamın kesinleşmemiş olduğu görülmektedir.

Görüldüğü üzere, takip dayanağı ilam incelendiğinde, alacaklının (davacının) kısmen borçlu olmadığı, alacağın dayanağı olan çek bedelinin de borçlu tarafından kısmen tahsil edildiği tespit edilmiş, bu doğrultuda ödenen miktarın da istirdadına karar verilmiştir. Bu durumda anılan karar, menfi tespit ve yargılama aşamasında istirdata dönüşen ilam niteliğinde olup kesinleşmeden takibe konu edilemez. O halde, mahkemece şikayetin yukarıda açıklanan gerekçeyle kabulü ile takibin iptaline karar verilmesi gerekirken, istemin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.