Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/5738 K.2019/3136

...... Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi borçlular ve dava dışı borçlu ....... aleyhine, başlatılan ilamlı takipte, borçluların; ailelerinin ve kendilerinin geçimleri için zaruri olan arazi ile hallerine münasip evleri üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını talep ettikleri, mahkemece; davacıların çiftçilik kayıtlarının olduğu, davacı ...'in diğer davacı ...'in babası olduğu, davacıların dava konusu tarlaları birlikte kullandıkları, geçimlerini de kısmen bu tarlalardan sağladıkları, bilirkişi raporundaki net gelir hesabı nazara alındığında söz konusu tarlaların davacılar ve aileleri için hallerine münasip olduğu ve geçinmeleri için zorunlu olduğu,

davacıların uzun süreden beri 197 ada, 27 parsel sayılı binada kalmadıkları,...... caddesinde ... katlı başka bir binada kaldıkları ve uzun süreden beri 197 ada, ... parsel sayılı taşınmazı kullanmadıkları, dolayısıyla 197 ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacılar ve aileleri açısından hallerine münasip olmadığı ve kullanımlarının zorunlu olmadığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile şikayete konu araziler üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına, sair taleplerin reddine hükmolunduğu görülmektedir.

İİK'nin 82. maddesinin birinci fıkrasının .... bendinde; ''Borçlu çiftçi ise kendisinin ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazi ve çift hayvanları ve nakil vasıtaları ve diğer eklenti ve ... aletlerinin..." haczedilemeyeceği belirtildikten sonra, aynı maddenin üçüncü fıkrasında; ''Birinci fıkranın (...), (...), (...) ve (...) numaralı bentlerinde sayılan malların kıymetinin fazla olması durumunda, bedelinden haline münasip bir kısmı, ihtiyacını karşılayabilmesi amacıyla borçluya bırakılmak üzere haczedilerek satılır'' hükmüne yer verilmiştir.

Yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.....1972 tarihli ve 542/1979 sayılı kararında; "maddede sözü edilen aile tabirine, davacının, kanunen geçindirmekle yükümlü olduğu kimselerin dahil olacağı ve haczi caiz olmayan arazi tespitinde, böyle bir ailenin geçimi için zaruri olup olmadığının göz önünde tutulması gerektiği" belirtilmiştir.

Borçlunun bu maddeden yararlanabilmesi için asıl uğraşısının çiftçilik olması gerekir. Yani geçimini çiftçilik ile temin etmelidir. Bunun için borçlunun bizzat kendisinin ... yapması zorunlu olmayıp tarım arazisini ortakçıya (yarıcıya) vermek suretiyle işletmesi veya kiraya vermesi halinde de bu madde uyarınca haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilir. Asıl işi çiftçilik olan borçlunun yan gelir elde etmek amacıyla yan işler yapması çiftçilik sıfatını ortadan kaldırmaz.

Böyle bir durumda, borçlunun asıl uğraşısının çiftçilik olup olmadığı araştırılıp tesbit edildikten sonra, kendisi ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazinin miktarı, haczedilen haczedilmeyen tüm taşınmazları, keşif ve bilirkişi incelemesi ile belirlenmeli ve borçlunun elde ettiği ek gelirler de dikkate alınarak hesaplama yapılmalı ve oluşacak sonuca göre karar verilmelidir.

./..

-...-

Öte yandan, çiftçi olan borçlunun, emekli maaşı alması da çiftçilik vasfını ortadan kaldırmaz. Böyle bir durumda borçlunun, kendisi ve ailesinin geçimi için zaruri olan arazinin miktarı belirlenirken, aldığı emekli maaşı da dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekir.

Somut olayda, şikayete konu taşınmazlar üzerinde yapılan keşif sonucu alınan 07.....2015 tarihli bilirkişi raporunda.

197 Ada ... nolu parsel üzerinde davacı hisse oranı .../... olarak kabul edilip hesap yapıldığı, fakat ........2015 tarihli teknik bilirkişi raporunda, anılan taşınmazda .../... er hissenin sadece borçlu ... ve dava dışı kardeşleri ...... olduğunun belirtildiği, haliyle diğer borçlunun hissesinin anılan taşınmazda yer almadığı, dosya kapsamında da şikayet konusu taşınmazlara dair tapu kaydı mevcut olmayıp, borçluların anılan taşınmazlar üzerindeki hisselerinin tespit edilemediği, ayrıca ...

08.03.2016 tarihli yazı cevabına göre borçlular ... ve ...’in üyelik kayıtlarının ‘aktif’ olduğunun görüldüğü, fakat yine anılan kayıtlara göre her ikisinin de muhtelif yıllarda üretim beyanında bulunmadıkları, ............2015 tarihli yazı cevabına göre sigortalı olarak çalıştıkları dönemlerin olduğu ve 04.02.2016 tarihli ... nolu celsedeki tanık beyanlarına göre ise, borçluların çiftçilik yapmadıkları, değişik işlerde çalıştıkları anlaşılmakla beraber, mahkemece borçluların geçimlerini çiftçilik ile sağlayıp sağlamadıklarına dair işbu belirsizliğin de giderilmediği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, borçluların bakmakla yükümlü bulundukları aile fertleri ve bunların gelir durumlarının da emniyet tarafından sunulacak rapor ile tespit olunmadığı, borçluların yıllık geçinebilecekleri miktarın yukarıda açıklanan şekilde bilirkişi raporu ile belirlenmediği, dolayısıyla eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğu görülmektedir.

O halde mahkemece, öncelikle; tapudan şikayete konu taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları getirtilmek suretiyle, zirai bilirkişi ve kadastro bilirkişisinin de katılımıyla tekrar keşif yapılarak detaylı bilirkişi raporu düzenlettirilip, şikayete konu taşınmazların gerek arsa gerekse üzerindeki yapı değerlerinin borçluların hisselerine göre tekrar hesaplanması, sonrasında ise, borçluların ... ile meşgul olup olmadıklarının, ilgili kurumlardan araştırılıp, tereddüde mahal olmayacak şekilde belirlenmesinden sonra,

çiftçilik mesleğini icra ettikleri tespit edildiği takdirde, şikayet tarihinde haczedilen ve haczedilmeyen tüm taşınmazlarından elde ettikleri gelir tespit edilip, haciz anında kanunen bakmakla yükümlü oldukları kişilerin kimler olduğu, haczedilen tarla vasfındaki taşınmazların, kendileri ve ailelerinin geçimleri için zaruri olup olmadığı ya da ne kadarının zorunlu olduğunun belirlenmesiyle, elde edilen tüm veriler birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yazılı gerekçe ile şikayet kısmen kabul edilerek, araziler üzerindeki hacizlerin kaldırılması yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

Kabule göre de meskeniyet iddiasına konu taşınmazda borçluların oturmaması anılan şikayete engel olmaz ise de, temyiz edenin sıfatına göre bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

......