Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2018/7276 K.2019/7604

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu vekili, müvekkili aleyhine başlatılan ilamlı icra takibinde, borcun 18/12/2014 tarihinde 397.631,92 TL olarak ödendiğini ve borcun kapatıldığını, ancak taraflarına tekrar muhtıra gönderildiğini belirterek 11/08/2015 tarihli kapak hesabının ve bakiye olarak hesaplanan faizin iptali istemiyle icra mahkemesine başvurmuş, mahkemece; takibe konu ilam 26/12/2013 tarihinde kesinleşmiş olup, dosya borcunun da 19/12/2014 tarihinde yapılan kapak hesabı üzerine ödendiği ve ödeme tarihi itibarıyla davacının borç miktarının hesaplandığı belirtilerek, muhtıranın iptali talebinin reddine, 19/12/2014 itibarıyla 17.677,67 TL bakiye borç bulunduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin 7. fıkrasında; ''Bu madde kapsamında açılan davalarda, mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretleri, bedel tespiti davalarında öngörülen şekilde maktu olarak belirlenir" hükmüne yer verilmiştir.

Yine aynı maddenin 13. fıkrasında da; ''04.11.1983 tarihinden bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihe kadar kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazların idare tarafından kamulaştırılması hâlinde, kamulaştırma bedeli ve mahkemelerce malikleri lehine hükmedilen tazminatlar için bu maddenin on birinci fıkrası, bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan her türlü davalarda ise yedinci fıkra hükümleri uygulanır'' düzenlemesi mevcut iken,

anılan fıkra Anayasa Mahkemesi’nin 13/11/2014 tarih ve 2013/95 Esas 2014/176 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir. İptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de, Anayasa'nın 11. maddesinde, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce Anayasa'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır.

Anayasa'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime, Anayasa'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini, hatta yükümlülüğünü vermektedir. Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır.

Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Danıştay'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi, Anayasa'ya aykırılığı saptanmış Yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen Yasa'nın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir.

Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, Anayasa'ya aykırı Yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir (Turan Yıldırım Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İd. Huk. Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi-Amme İdaresi Dergisi, cilt:26).

İptal hükmünün, Resmi Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması, kanun koyucuya, Anayasa'ya uygun yeni Yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre, iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyecektir.

Somut olayda; 12.12.2012 karar tarihli takip konusu ilamda, İdarenin kamulaştırmasız elatma eylemi 1983 yılından sonrasına ait olup, olayda uygulanması gerekli 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesinin 13. fıkrası, Anayasa'ya aykırı görülerek 13.11.2014 tarihinde Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Böylece, 1983 yılından sonraki el koymaya ilişkin kamulaştırmasız el atma bedellerine ilişkin dava ve takiplerde, mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Dosya borcu 18/12/2014 tarihinde ödenmiş olup, bu tarihten önce (yani 13.11.2014 tarihinde) Anayasa Mahkemesince iptal kararı verilmiş olduğundan, mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekalet ücretlerinin maktu hesaplanması söz konusu olmayıp nispi olarak belirlenmelidir.

Bu durumda mahkemece, şikayete konu 11.08.2015 tarihli dosya hesabının, belirtilen esaslar çerçevesinde, gerektiğinde bilirkişiden de rapor alınmak suretiyle denetlenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.