Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2019/10332 K.2020/5226

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından borçlu lehtar hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile başlatılan icra takibinde, örnek 10 numaralı ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun yasal sürede icra mahkemesine yaptığı başvuruda; takip dayanağı çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığını, çeki takas için bankaya verdikten sonra keşideci tarafından borç ödenince, çeki takastan iade alıp keşideye geri verdiğini, keşideci tarafından daha sonra takibe konu çekin keşide tarihinin değiştirilerek tedavüle çıkarıldığını ileri sürerek takibin iptalini istediği, mahkemece; keşide tarihindeki düzeltmenin paraf imzası ile imzalandığı,

paraf imzasına itiraz olmadığı, keşide tarihinin geçerli olduğunun kabulü gerektiğinden talebin reddine karar verildiği, ilk derece mahkemesi kararına karşı borçlu tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu, bölge adliye mahkemesince, davacı lehtarın sunduğu takastan iade belgesine göre çekin keşide tarihin 21.11.2017 olduğu tahrifattan önce imza koyanlar, tahrifattan önceki hali ile sorumlu olacağından çekin süresinde ibraz edilmemesinden dolayı kambiyo vasfında olmadığından bahisle takibin iptaline karar verildiği görülmektedir.

HMK'nun 207. maddesi hükmü gereğince; senetteki düzeltmelerin borçlu (keşideci) tarafından onanması (paraf veya imza edilmesi) gereklidir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca onanmamışsa, inkâr halinde göz önünde tutulmaz. Bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin, geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onanması gerekir.

Değişiklik yanında bulunan imzaya veya parafa itiraz halinde ise, mahkemece, yöntemince imza incelemesi yapılmalıdır. Değişikliğin onaylı olmaması veya değişiklik yanındaki imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme yok hükmünde olup, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.

Borçlu tarafından değişiklik yanındaki imzaya (parafa) itiraz edilmesi ve bu itirazın sabit olması halinde, çekin TTK'nun 796. ve 808. maddelerinde öngörülen yasal süreden sonra ibraz edildiği anlaşılırsa, mahkemece, İİK'nun 170/a-2. maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilebilecektir.

Somut olayda, takip dayanağı çekin keşide tarihinde değişiklik yapıldığı ve yapılan bu keşide tarihindeki düzeltmenin yanında da parafın bulunduğu ve keşideci tarafından atılmadığının iddia edilmediği, çekin keşide tarihine göre süresinde muhatap bankaya ibraz edildiği, ciro silsilesinin düzgün olduğu, borçlu lehtar tarfından sunulan takastan iade belgesinde de tarafların imzasının olmadığı, takibe dayanak çekte lehtarın cirosunun da çizilmediği, şikayetçinin iddialarını usulünce kanıtlayamadığı, keşideci tarafından yapıldığı kabul edilen keşide tarihindeki değişikliğe dair imzaya (parafa), bir itirazda bulunulmadığına göre, yapılan bu değişikliklerin geçerli olduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince, borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddi gerekirken, istinaf başvurusunun kabulü ile takibin iptali yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.