Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2019/10876 K.2020/4627

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda, zamanaşımı itirazı ile birlikte takibe dayanak bonoda tahrifat yapılarak 09/08/2005 olarak düzenlenen ödeme gününün 09/08/2015 olarak değiştirildiği bu nedenle bononun kambiyo vasfı özelliğini kaybettiği, çift vade oluştuğu işbu bonoya dayanılarak kambiyo takibi yapılamayacağını belirterek takibe itiraz etmiş, İlk Derece Mahkemesi’nce; sadece tahrifat yönünden inceleme yapılarak takibin iptaline hükmedilmiş, kararın alacaklı tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi’nce;

üst kısımdaki vade tarihinin 09/08/2005 olarak değerlendirilmesi gerektiği, bononun metin kısmındaki vade tarihinin ise 09/08/2015 olduğu görüldüğünden çift vade içeren senedin bono sayılması mümkün olmadığından verilen kararın yasaya uygun olduğu belirtilerek istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, karar alacaklı tarafça temyiz edilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 207. maddesi hükmü gereğince, senetteki düzeltmelerin düzenleyen tarafından paraf edilmesi gereklidir. Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki kazıntı veya silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkâr halinde yok hükmündedir. Bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onaylanması gerekir. Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın düzenleyene ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme yok hükmünde olacağından, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.

Bununla birlikte takip dayanağı bononun vade tarihinde tahrifat yapılması, kambiyo vasfını etkilemiyorsa takibin iptalini gerektirmez. Ancak tahrifat öncesi vade tarihinin, bonoda çift vade oluşmasına sebebiyet vermesi ya da vade tarihinin, düzenlenme tarihinden önce olduğu sonucuna varılması halinde ise, senet kambiyo vasfını kaybedeceğinden İİK'nun 170/a maddesi uyarınca re'sen takibin iptali gerekir.

Diğer taraftan, düzenlenme tarihinin tediye tarihinde (ödeme gününde) tekrarı çift vade anlamına gelmez. Aksinin kabulü aşırı şekilcilik olup hak kaybına neden olur. (Dairemizin 2013/3785 Esas, 2013/12677 Karar no ve 02/04/2013 tarihli kararı)

Somut olayda, ödeme günü bölümünde 9.8.2005 tarihinin 9.8.2015 tarihi yapıldığı çıplak gözle görülebildiği gibi belirtilen tarihler tarafların kabulündedir. Bununla birlikte, takibe dayanak bononun düzenlenme tarihinin 9.8.2005 olduğu görülmüştür.

Buna göre; bononun tahrifattan önceki 9.8.2005 şeklinde yazılan vade tarihinin, düzenleme tarihi ile aynı tarih olduğu, bonoda çift vade oluşmasına sebebiyet vermediği görülmekle, yapılan tahrifatın bononun kambiyo vasfına halel getirmeyeceği anlaşılmaktadır. (Dairemizin 2017/5503 Esas, 2017/15366 Karar nolu ve 11/12/2017 tarihli kararı)

Öte yandan; HMK'nun 297. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; hükmün, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılmasını ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içermesi gerektiği; aynı maddenin 2. fıkrasında ise; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

O halde ilk derece mahkemesince, yukarıda anlatılanlar ışığında senette yapılan tahrifatın bononun kambiyo vasfını etkilemediğinden tahrifat iddiasının reddine karar verilmesi diğer taraftan dava dilekçesinde zamanaşımı itirazı da bulunduğu dikkate alınarak bu itiraz hakkında inceleme yapılarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi isabetsizdir.