Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2019/12983 K.2019/17362

Borçlunun ödeme şartını ihlâl suçundan sanıklar ... ve ...'ın, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 340. maddesi gereğince 1 ay tazyik hapsi ile cezalandırılmalarına dair ...

İcra Ceza Mahkemesinin 13/10/2015 tarihli ve 2015/10 esas, 2015/12 sayılı kararının, Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 309/4. maddesi uyarınca Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 02/05/2018 tarihli ve 2018/3102 esas, 2018/5322 karar sayılı ilamı ile bozulmasını müteakip, yapılan yargılama neticesinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 340. maddesi gereğince 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmalarına ilişkin ...

İcra Ceza Mahkemesinin 13/12/2018 tarihli ve 2018/17 esas, 2018/37 sayılı kararı aleyhine ... Bakanlığının 16/10/2019 gün ve 94660652-105-39-3419-2019-Kyb sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 25/10/2019 gün ve KYB.2019-101980 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede; Her iki sanık bakımından; 1-Borçluya isnat edilen eylem 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 340. maddesinde "...üç aya kadar tazyik hapsi cezası ile ..." yaptırım altına alınmış olup, bununla borçlunun yükümlülüğünü yerine getirmesi halinde tahliye edilmesi amaçlandığından, borçlunun 3 aya kadar tazyik hapis cezası yerine 1 ay tazyik hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmesi sebebiyle yeniden kurulacak hükümde sanığın kazanılmış hakkı da gözetilerek mahkemece 1 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesinde,

2-2004 sayılı Kanun'un 340. maddesi gereğince ödeme şartını ihlal suçunun oluşması için taahhüt tutanağında toplam borç miktarının, işleyen ve işleyecek faizin, vekalet ücreti, icra harç ve giderlerinin birlikte belirlenerek borçlunun taahhüdüne esas olan miktarın açıkça gösterilmesi gerektiğinden, 23/02/2015 tarihli taahhütnamede taahhüt tarihinden son ödeme tarihine kadar işleyecek faiz miktarı hesaplanarak ayrı bir kalem halinde gösterilmediği,

bu konuda herhangi bir açıklık olmadığı gibi, alacaklının son ödeme tarihine kadar işleyecek faizden feragat beyanının da yer almadığı ve bu nedenlerle işleyen ve işleyecek faiz miktarının taahhüt tutanağında ayrı ayrı gösterilmemesi sebebiyle belirsizlik bulunduğundan taahhüdün geçerli olmadığı anlaşılmakla, sanıkların üzerine atılı suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle beraatlerine karar verilmesi gerektiği halde yazılı şekilde karar verilmesinde,

Sanık Güney Kaymaz bakımından;

Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29/09/2009 tarihli ve 2009/16.HD-188 esas, 2009/205 sayılı ilâmında yer alan, ''... 2004 sayılı İcra İflas Yasasının 5358 sayılı Yasa ile değişik 340. maddesi. 111 inci madde mucibince veya alacaklının muvafakati ile icra dairesinde kararlaştırılan borcu ödeme şartını, makbul bir sebep olmaksızın ihlâl eden borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.

Hapsin tatbikine başlandıktan sonra borçlu borcun tamamını veya o tarihe kadar icra veznesine yatırmak zorunda olduğu meblağı öderse tahliye edilir; ödemelerini tekrar keserse, hakkında tazyik hapsine yeniden karar verilir. Ancak, bir borçtan dolayı tazyik hapsinin süresi üç ayı geçemez” hükmünü taşımaktadır.

Bu hükme göre, borcun taksitler halinde ödenmesinin taahhüt edilmesi halinde, ilk taksitin ödenmemesi ile taahhüdü ihlâl suçu oluşacak ve borçlunun 3 aya kadar hapsen tazyikine karar verilecektir. Hapsen tazyik yaptırımında amaç, bir yükümlülüğün yerine getirilmesini sağlamak olduğundan, alt sınırdan belli bir ceza belirlenmesi gerekmemekte, yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle kişinin yükümlülüğüne uygun davranması için zorlanması söz konusu olmaktadır.

Ceza Genel Kurulunun 30.01.2007 gün ve 16-12 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, ilk taksitin ödenmemesi üzerine, borçlunun hapsen tazyik ile cezalandırılmasından sonra, bu cezanın infazı sırasında söz konusu taksiti ödemesi hâlinde tahliye edilecek, ancak sonraki taksiti ödememesi halinde eylemi yeniden yaptırımı gerektirecektir.

Ancak, ilk taksitin ödenmemesi üzerine 3 aya kadar hapsen tazyik kararının tamamının infazı halinde takip eden taksitlerin ödenmemesi durumunda artık borçlunun cezalandırılması olanağı kalmayacaktır.

Bir başka anlatımla, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle maddede öngörülen cezanın tamamının infazı hâlinde, yaptırım uygulama olanağı kalmadığından, diğer taksitlerin ödenmemesi ayrıca bir taahhüdü ihlâl kabahatini oluşturmayacaktır...Görüldüğü gibi, borçlunun, aynı borçtan dolayı ve her bir taksit için ayrı ayrı olmak üzere toplam 6 aya kadar hapsen tazyikine karar verilmiş olup, bu uygulama yasaya aykırıdır....Bu hususun infaz aşamasında değerlendirilmesine ve düzeltilmesine olanak bulunmamaktadır.

Zira, her bir taksit için ayrı ayrı hapsen tazyik kararı verilmesi halinde, bu kararların her biri infaz yeteneğine sahip olup, usulüne uygun bir şekilde kaldırılmadığı sürece, Yasanın aradığı en çok 3 aya kadar tazyik hapsi verilebileceği kuralını aşacak şekilde infaz edilmeleri söz konusu olabilecektir.

Yerel Mahkemece yapılması gereken, borçlunun ilk taksiti ödememek suretiyle ödeme taahhüdüne aykırı davranması nedeniyle 3 aya kadar hapsen tazyikine ilişkin ilk hükmün infazını bekleyerek, eğer kabahatli, bu hapsen tazyik kararının yerine getirilmesinden sonra borcu öder ise, ödenmeyen diğer taksit yönünden kalan süre kadar hapsen tazyik kararı vermektir.

Yerel Mahkemece, ilk taksitin ödenmemesi nedeniyle verilen hapsen tazyik kararının infaz edilip edilmediği araştırılmadan, son taksitin ödenmemesi nedeniyle yapılan şikâyet üzerine, borçlunun yeniden 3 aya kadar hapsen tazyik ile cezalandırılması yasaya aykırı olup, kararın bu nedenle yasa yararına bozulması gerekirken, Özel Dairece yasa yararına bozma isteminin reddine karar verilmesi isabetli değildir.'' şeklindeki açıklamalar nazara alındığında;

Sanığın ... İcra Müdürlüğünün 2014/77 esas sayılı dosyası kapsamında vermiş olduğu 23/02/2015 tarihli taahhüde ilişkin borcunu ödemeyerek taahhüdü ihlâl etmesi eylemi nedeniyle, ... İcra Ceza Mahkemesinin 13/10/2015 tarihli ve 2015/10 esas, 2015/12 sayılı kararıyla 1 ay tazyik hapsi ile cezalandırılmasına karar verildiği, sanık hakkında aynı taahhüt nedeniyle ...

İcra Ceza Mahkemesinin 13/12/2018 tarihli ve 2018/17 esasına kayden yapılan yargılama neticesinde, bahse konu Ceza Genel Kurulu kararında belirtilen şekilde Mahkemesince önceden verilen hapsen tazyik kararının infaz edilip edilmediğine ilişkin gerekli araştırma yapılmaksızın sanık hakkında 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılmasına dair karar verildiği,

yapılan incelemede önceden verilen hapsen tazyik kararının 12/04/2016-11/05/2016 tarihleri arasında infaz edildiği halde sanık hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesinde, isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla gereği görüşülüp düşünüldü;

Kanun yararına bozma isteminin (2) no’lu nedeni yönünden yapılan incelemede;