Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2020/1828 K.2020/2107

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Borçlunun meskeniyet şikayeti ile icra mahkemesine başvurduğu, mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre şikayetin kabulü ile taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verildiği, kararın alacaklı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 23/01/2018 tarih ve 2016/27346 Esas 2018/524 Karar sayılı kararı ile eksik inceleme sonucu borçlunun haline münasip alabileceği ev değeri belirlenmediği gerekçesi ile kararın bozulduğu, bozma üzerine yapılan yargılama sonucu alınan bilirkişi raporuna göre şikayetin kabulü ile taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; mahkemece, Yargıtay'ın bozma ilamına uyulmasına karar verildiği takdirde, mahkeme, artık bu uyma kararı ile bağlı olup, bozma kararına uygun yeni bir karar vermek zorundadır.

Somut olayda, Dairemizin bozma ilamında; hükme esas alınan bilirkişi raporunda; taşınmazın değeri 250.000,00 TL olarak belirlenmiş olup, borçlunun haline uygun evi alabileceği miktar belirlenmediği gibi, ulaşım sorunu olmayan daha mütevazi semtlerde alabileceği meskenlerin değeri de tesbit edilmediğinden alınan raporun bu hali ile hüküm kurmaya elverişli olmadığı belirtilmiş,her ne kadar mahkemece bozma ilamına uyularak alınan ek bilirkişi raporuna göre karar verilmiş ise de; hükme esas alınan 22/10/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda şikayete konu meskenin bulunduğu semtte ve mahallede emsal araştırması yapılarak borçlunun alabileceği haline münasip evin değerinin 260.000 TL.olarak tespit edildiği görülmüştür.

İİK'nun 82/1-12. maddesi gereğince, borçlunun “haline münasip” evi haczedilemez. Bir meskenin, borçlunun haline uygun olup olmadığı, adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki “aile” terimi, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar. İcra Mahkemesi'nce, borçlunun, sözü edilenlerle birlikte barınabileceği haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise, satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı hak sahiplerine ödenmelidir.

Bu kıstasları aşan nitelik ve evsaftaki yerlerle, makul ölçüleri geçen oda ve salonu kapsayan ve ikamet için zorunlu ögeleri içeren bir meskenin dışındaki yerler, maddede öngörülen amaca aykırıdır. Borçlunun görev ve sıfatı, kendisinin yukarıda belirlenenden daha görkemli bir meskende ikamet etmesini gerektirmez.

Meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde bulunulan taşınmazın, tamamı şikayetçi borçlu adına kayıtlı olup, tapu kaydında ... ili Beylikdüzü ilçesi, Gürpınar mahallesi 996 ada 1 parsel D blok zemin kat 2 nolu mesken olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı borçlunun sosyal ve ekonomik durumu ile haline münasip alabileceği evin değeri karşılaştırılarak hazırlanan 22/10/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda, taşınmazın bulunduğu semt ve mahallede davacının ikamet ettiği daireye bina yaşı ve kullanım alanı bakımından benzer dairelerin en düşük olarak 260.000 TL'ye alınabilceğinin, hacizli taşınmazın keşif tarihindeki değerinin ise 250.000 TL olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Rapor bu hali ile hüküm kurmaya elverişli değildir. Zira asıl olan borcun ödenmesi olup, borçlunun meskeniyet şikayetine konu ettiği taşınmazının bulunduğu semtte veya o yere yakın semtlerde meskeninin bulunması zorunlu değildir. Bu nedenle, borçlunun ... ilinin daha mütevazi semtlerinde haline münasip edinebileceği meskenin değerinin belirlenmesi gerekir.

Mahkemece, yukarıda belirtilen ilkelere uygun olarak, ... ilinin daha mütevazi semtlerinde borçlunun haline münasip alabileceği ev değerinin bilirkişiden alınacak ek raporla tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu ilkelere uygun olmayan rapora dayalı olarak hüküm tesisi isabetsizdir.