Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2021/1834 K.2021/3121

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki borçlu tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi borçlunun, sair iddiaları ile birlikte satış ilanının usulsüz tebliğ edildiğini ileri sürerek 4 adet taşınmaz ihalesinin feshi istemiyle icra mahkemesine başvurduğu, ilk derece mahkemesince, kıymet takdirine itiraz yargılamasında borçlunun vekil ile temsil edildiği ve vekile satış ilanının tebliğ edilmediği gerekçesi ile şikayetin kabulüne ve ihalenin feshine karar verildiği, alacaklı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, şikayetçi borçlunun kıymet takdirine itiraz yargılamasında vekil ile temsil edildiği,

ancak şikayet dilekçesinde açıkça vekiline satış ilanının tebliğ edilmediğine dair bir iddianın ileri sürülmediği ve bu hususun resen fesih nedeni yapılamayacağı gerekçesi ile alacaklının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, şikayetin reddine ve borçlunun ihale bedelleri toplamının %10’u oranında para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.

7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 11. ve Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 18. maddeleri gereğince vekil ile takip edilen işlerde, tebligatın vekile yapılması zorunludur.

Somut olayda, borçlunun vekili aracılığı ile, ihalesi yapılan taşınmazlar yönünden ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/499 E. - 2019/95 K. sayılı dosyası üzerinden kıymet takdirine itirazda bulunduğu, borçlunun bu itiraz davasında ihalenin feshi şikayetinde bulunan vekil ile temsil edildiği, anılan mahkemenin 31/01/2019 tarihli kararının takip dosyasında mevcut olduğu, alacaklının her iki dava dosyasında da aynı vekille temsil edildiği ve borçlunun vekille temsil edildiğinden haberdar olduğu, borçlu vekilinin azledildiğine veya istifa ettiğine dair takip dosyası içerisinde herhangi bir kayıt bulunmadığı görülmektedir.

Hukuk Muhakemeleri Kanununun yargılamaya hakim olan ilkeler bölümünde düzenlenen 33. maddesinde yer alan “Hakim, Türk hukukunu resen uygular” ilkesi gereğince hakim taraflarca ileri sürülen maddi vakıalar ile bağlı ise de, onların hukuki nitelendirmeleri ile bağlı değildir. Diğer bir ifade ile 04/06/1958 tarih ve 15/6 sayılı İçtihadı Birleştirme

Kararında da benimsendiği üzere, hakim, bir davada sadece tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve neticei taleplerle bağlı olup, dayandıkları kanun hükümleri ve onların tavsifleri ile bağlı değildir. Kanunları re'sen tatbik ederek iddia ve müdafaadaki neticei talepleri karara bağlamakla mükelleftir.

Bu nedenle, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde vekile satış ilanının tebliğ edilmediğinin ileri sürülmediği belirtilmiş olsa da ihalenin feshi davasında borçlu tarafından maddi vakıa olarak açıkça satış ilanının usulsüz tebliğ edildiğinin ileri sürülmesi yeterlidir.

Bu durumda, yukarıda açıklanan maddeler gereğince, satış ilanının, kıymet takdirine itiraz davasında borçluyu temsil eden vekile tebliği gerekir. Takip dosyasına ayrıca vekaletname sunulmamış olması, söz konusu mahkeme kararının dosyaya ibraz edilmiş olması karşısında, artık borçlunun takipte vekille temsil edildiği gerçeğini ortadan kaldırmaz. Emredici nitelikteki bu düzenlemelerden kaynaklanan yasal zorunluluğa aykırı olarak, vekili varken asile gönderilen satış ilanı tebligatı yok hükmünde olup sonuç doğurmaz. Şu hale göre, vekil ile takip edilen işlerde vekile tebligat zorunlu olduğundan, asile yapılan tebligatın usulüne uygun olup olmaması da sonuca etkili değildir.

İİK'nun 127. maddesi gereğince taşınmaz satışlarında, satış ilanının bir örneği borçluya (varsa vekiline) tebliğ edilmelidir. Borçluya (varsa vekiline) satış ilanının tebliğ edilmemiş olması veya usulsüz tebliğ edilmesi, Dairemizin süreklilik arzeden içtihatlarına göre başlı başına ihalenin feshi sebebi olup, borçlu vekiline satış ilanının tebliğ edilmemesi veya usulsüz tebliğ edilmesi de aynı hukuki sonuçları doğurur.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklının istinaf isteminin esastan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.