Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2021/5115 K.2021/10947

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki ihale alıcısı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı Fibabanka AŞ’nin şikayet yoluyla icra mahkemesine yaptığı başvuruda; Bursa 7.İcra Müdürlüğünün 2015/664 Talimat sayılı dosyasında verilen 01/08/2019 tarihli icra müdrürlüğü işleminin iptaline karar verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince şikayetin kabulüne ve 01/08/2019 tarihli icra müdürlüğü işleminin iptaline karar verildiği, davalı ihale alıcısı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İcra ve İflas Kanunu'nun 133/1. maddesinde “Taşınmaz kendisine ihale olunan kimse derhal veya verilen mühlet içinde parayı vermezse, ihale kararı icra memuru tarafından kaldırılarak teminat akçesi alıcının ikinci fıkra gereğince mesul bulunduğu meblağa mahsup edilmek üzere alıkonulur.

Kendisinden evvel en yüksek teklifte bulunan kimsenin ileri sürdüğü pey, 129 uncu maddeninin aradığı şartlara uygun bulunması ve bu kimsenin adresinin de malum olması halinde, bir muhtıra tebliğ edilerek arzettiği bedelle taşınmaz kendisine teklif edilir ve üç gün zarfında almaya razı olursa ona ihale olunur. Razı olmaz veya cevapsız bırakılırsa veya bulunmazsa taşınmaz icra dairesince hemen artırmaya çıkarılır.

Bu artırma ilgililere tebliğ edilmeyip yalnızca satıştan en az yedi gün önce yapılacak ilanla yetinilir. Bu artırmada, teklifin, 129 uncu maddedeki hükümlere uyması şartıyla taşınmaz ençok artırana ihale olunur” hükmü, aynı maddenin 2. fıkrasında ise.

“İhaleye katılıp daha sonra ihale bedelini yatırmamak suretiyle ihalenin feshine sebep olan tüm alıcılar ve kefilleri teklif ettikleri bedel ile son ihale bedeli arasındaki farktan ve diğer zararlardan ve ayrıca temerrüt faizinden müteselsilen mesuldürler. İhale farkı ve temerrüt faizi ayrıca hükme hacet kalmaksızın dairece tahsil olunur. Bu fark, varsa öncelikle teminat bedelinden tahsil olunur” hükmü yer almaktadır.

Somut olayda İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2015/676 E. sayılı dosyasından yazılan talimat gereği Bursa İli, Osmangazi İlçesi, Emek Köyü 7224 ada 15 parselde kayıtlı taşınmazın 14/01/2016 tarihli ihale ile 25.000.000 TL bedelle Arnavutköy Petrol Ürünleri San. Ve Tic. Ltd.

Şti' ne ihale edildiği, bu ihaleye ilişkin olarak ihale alıcısının 755.000,00 TL tutarlı teminat bedelini 14/01/2016 tarihinde yatırdığı, ancak ihaleden sonra ihale bedelini yasal süre içinde yatırmaması üzerine en yüksek teklif veren diğer alıcıya muhtıra çıkartıldığı, bu alıcının da ihale bedelini yatırmaması üzerine icra müdürlüğünce İİK'nın 133. maddesi gereğince ihale kararı kaldırılarak 12/05/2016 tarihli açık arttırmada alacaklı bankaya alacağa mahsuben 6.000.000,00 TL ye ihale edildiği akabinde Arnavutköy Petrol Ürünleri San.

Ve Tic. Ltd.

Şti vekilinin; birinci ihalenin feshine karar verildiğinden İİK.nun 133. maddesi gereğince yapılan tamamlayıcı ihalenin de iptal olacağı ve hiç bir hukuki sonuç doğurmayacağından bahisle birinci ihale için yatırdıkları teminatın iadesini talep ettiği, icra müdürlüğünce 08/05/2018 tarihli karar ile teminatın iadesi talebinin reddedildiği, şikayet üzerine icra mahkemesince şikayetin kabulü ile teminatın ihale alıcısına iadesine karar verildiği, bu karar üzerine teminatın iade edildiği,

istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak şikayetin reddine karar verildiği bu karar gereğince teminatın dosyaya iade edilmesi için davalı ihale alıcısına muhtıra çıkartılmasının talep edildiği, şikayete konu müdürlük kararı ile, İİK'nın 40. maddesi gerekçe gösterilerek kesinleşme şerhli ilam sunulduğunda işlem yapılmasına karar verilerek talebin reddedildiği görülmektedir.

Öte yandan 14.01.2016 tarihinde yapılan ihaleye karşı, alacaklı banka tarafından Bursa 2. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 2016/45 Esas 2016/266 Karar sayılı dosyasında ihalenin feshi isteminde bulunulduğu, 05.04.2016 tarihinde ihalenin feshine karar verildiği ve kararın 01.03.2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, 14.01.2016 tarihinde yapılan ihalenin feshine karar verilmesiyle ilk ihale tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kalktığından feshedilen ihaleye dayalı olarak İİK.nın 133. maddesi gereğince tamamlayıcı ihale yapılması mümkün olmayıp ilk ihale alıcısısının iki ihale bedeli arasındaki farktan sorumluluğu bulunmadığından yatırılan teminatın alacaklıya ödenmesi mümkün değildir.

Her ne kadar, şikayete konu 01.08.2019 tarihli icra müdürlüğü kararındaki "Bursa 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2018/459 E sayılı kararının İİK 40. maddesi gereğince kesinleşmesi" gerektiğine yönelik gerekçesi gerek ilk derece mahkemesi ve gerekse Bölge Adliye Mahkemesince, icra mahkemesi tarafından verilen kararların infazı için kesinleşmesi zorunlu olmadığı vurgulanarak hukuka aykırı olduğu yönünde değerlendirme yapılarak bu gerekçeye dayanılmış ise de İİK'nun 40. maddesi ilamlı takiplerde, dayanak ilamın bozulması halinde uygulanacak bir hüküm olup, somut uyuşmazlıkta uygulama yeri bulunmamaktadır.

O halde, ilk derece mahkemesince, şikayetin yukarıda izah edilen gerekçe ile reddi gerekirken, şikayetin kabulü yönünde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesi'nce başvurunun esastan reddine karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.