Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2021/6469 K.2021/11466

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Alacaklı tarafından başlatılan ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takipte, borçlu ... Turizm Taşımacılık ... Ltd.

Şti. ile ipotek veren taşınmaz maliklerinin icra mahkemesine başvurusunda, hesap kat ihtarının şikayetçilere usulüne uygun tebliğ edilmediği ileri sürülerek şikayetçiler hakkında düzenlenen icra emirlerinin iptalinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince, şikayetin reddine karar verildiği, şikayetçiler tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, hesap kat ihtarının ipotekli taşınmaz maliklerinden olan ... ve ...’nin ipotek resmi senedinde yer alan adresleri dışında başka adreslere gönderildiği,

ihtarnamenin ipotek resmi senedindeki adrese gönderilmediği anlaşıldığından İİK’nun 150/ı maddesine göre şikayetçilere icra emri gönderilmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, takip dosyasından düzenlenen icra emrinin iptaline karar verildiği görülmüştür.

İİK'nun 150/ı maddesinde. "Borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakdi veya gayrınakdi bir krediyi kullandıran tarafın ibraz ettiği ipotek akit tablosu kayıtsız ve şartsız bir para borcu ikrarını ihtiva etmese dahi, krediyi kullandıran taraf, krediyi kullanan tarafa ait cari hesabın kesilmesine veya kısa, orta,

uzun vadeli kredi hesabının muaccel kılınmasına ilişkin hesap özetinin veya gayrinakdi kredinin ödenmiş olması nedeniyle tazmin talebinin veya borcun ödenmesine ilişkin ihtarın noter aracılığıyla krediyi kullanan tarafa kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adrese gönderilmek suretiyle tebliğ edildiğini veya 68/b maddesi gereğince tebliğ edilmiş sayıldığını gösteren noterden tasdikli bir sureti icra müdürüne ibraz ederse icra müdürü 149.madde uyarınca işlem yapar.

Şu kadar ki krediyi kullanan tarafın hesap özetine ve borcun ödenmesine ilişkin ihtara ya da gayrinakdi kredi nedeniyle tazmin talebine, kendisine tebliğ edildiği veya 68/b maddesi gereğince tebliğ edilmiş sayıldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde noter aracılığıyla itiraz etmiş olduğunu ispat etmek suretiyle icra mahkemesine şikayette bulunmak hakkı saklıdır.

Bu takdirde krediyi kullandıran taraf alacağını 68/b maddesi çerçevesinde diğer belgelerle ispatlayabiliyorsa, krediyi kullanan tarafın şikayeti reddedilir..." hükmüne yer verilmiştir.

İİK'nun 68/b maddesinde ise. "Borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen kredilerde krediyi kullandıran taraf, krediyi kullanan tarafın kredi sözleşmesinde belirttiği adresine, borçlu cari hesap sözleşmesinde belirtilen dönemleri veya kısa, orta, uzun vadeli kredi sözleşmelerinde yazılı faiz tahakkuk dönemlerini takip eden onbeş gün içinde bir hesap özetini noter aracılığı ile göndermek zorundadır.

Sözleşmede gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığıyla krediyi kullandıran tarafa bildirilmesi halinde sonuç doğurur; yeni adresin bu şekilde bildirilmemesi halinde hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır" düzenlemesi yer almaktadır.

Görüleceği üzere, şikayetçi borçluya, icra emri gönderilebilmesi için, alacaklı tarafından, takip borçlusuna, kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adresine, noter aracılığı ile hesap kat ihtarının gönderilmesi gerekir. Sözleşmede ya da ipotek akit tablosunda gösterilen adresin değiştirilmesi, yurt içinde bir adresin noter aracılığı ile krediyi kullanan tarafa bildirilmesi halinde sonuç doğurur.

Yeni adresin bu şekilde bildirilmediği durumlarda, hesap özetinin eski adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılır.

Somut olayda, şikayetçi borçlu ... Turizm Taşımacılık ... Ltd. Şti.’nin takibe dayanak genel kredi sözleşmesinde bildirilen adresinin “... Mah. ... Sok. No: 23 .../...” olduğu, hesap kat ihtarının yine bu adrese tebliğe çıkartıldığı, muhatap borçlunun taşınması nedeni ile tebligatın iade edildiği, muhatap borçlunun adres değişikliğine ilişkin beyanının bulunmadığı anlaşılmakla, İİK’nun 68/b maddesi uyarınca muhatap borçluya çıkarılan hesap kat ihtarının adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılacağından, borçluya hesap kat ihtarının usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olduğunun kabulü gerekir.

Öte yandan, ipotek veren taşınmaz maliki üçüncü kişiye, İİK'nun 150/ı maddesi gereğince hesap özeti gönderilmesi zorunluluğu bulunmamakta ise de; ipotek veren üçüncü kişi hakkında takip yapılabilmesi için Türk Medeni Kanunu'nun 887. maddesi uyarınca, alacağın kendisinden istenilmesi, yani muacceliyet ihtarının gönderilmesi gerekmektedir.

Bir başka ifadeyle, söz konusu düzenleme gereğince, ipotekli taşınmaz maliki üçüncü şahsa ihbar yapılmadıkça, onun yönünden borç muaccel olmayacağından hakkında icra takibi başlatılamaz. Ayrıca belirtmek gerekir ki, İİK'nun 150/ı maddesinin son cümlesi.

"Hesap özetinin, tazmin talebinin veya ihtarın ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişiye tebliğ edilmesi veya tebliğ edilmiş sayılması, Türk Medeni Kanunu'nun 887. maddesinde öngörülen ödeme istemi yerine geçer” hükmünü içermektedir.

Anılan madde hükmü gereğince, ipotekli taşınmaz maliklerine icra emri gönderilebilmesi için, alacaklı tarafından, kredi sözleşmesinde yazılı ya da ipotek akit tablosunda belirtilen adreslerine, noter aracılığı ile hesap kat ihtarının gönderilmesi gerekir. Bu husus kamu düzeninden ve ilamlı takip yapma şartı olup, İİK'nun 16/2. maddesi gereğince süresiz şikayete tâbidir ve mahkemece re'sen nazara alınmalıdır.

İİK’nun 148/a maddesinde ise; “İpotek sözleşmesinin tarafları veya ipotekli taşınmazı daha sonra satın alanlar ya da bunların halefleri, tapu sicili müdürlüğüne yurt içinde bir tebligat adresi bildirmek zorundadırlar. Aksi takdirde ilgililerin tescil talebi, tapu sicili müdürlüğünce reddolunur. Adresin değiştirilmesi tapu sicil müdürlüğüne bildirilmesi hâlinde sonuç doğurur. Yeni adresin bildirilmemesi hâlinde tebligatların eski adrese ulaştığı tarih tebellüğ tarihi sayılır.” hükmüne yer verilmiştir. Genel kredi sözleşmesinin tarafı olan borçlular yönünden hesap kat ihtarının tebliğ edilmiş sayılması açısından İİK’nun 150/ı ve 68/b maddelerindeki hükümlerin uygulanması gerekirken, ipotek veren taşınmaz malikleri açısından ise İİK’nun 148/a maddesi geçerlidir.

Takip dosyası ve dayanak belgeler incelendiğinde; ipotek veren taşınmaz maliki ...’nin ipotek resmi senedindeki adresinin “... Mah. ... ... Sok. 7/9 .../...” olduğu, hesap kat ihtarının yine bu adrese tebliğe çıkartıldığı, ipotek veren taşınmaz malikinin tanınmaması nedeni ile tebligatın iade edildiği, ipotek veren taşınmaz maliki ...’nin ipotek resmi senedindeki adresinin “... Mah. ... ... Sok.

7/9 .../...” olduğu, hesap kat ihtarının yine bu adrese tebliğe çıkartıldığı, ipotek veren taşınmaz malikinin tanınmaması nedeni ile tebligatın iade edildiği, ipotek veren taşınmaz maliki ...’ın ipotek resmi senedindeki adresinin “... ... Mah. ... Cad.

No:21/07 .../...” olduğu, hesap kat ihtarının yine bu adrese tebliğe çıkartıldığı, ipotek veren taşınmaz malikinin tanınmaması nedeni ile tebligatın iade edildiği, ipotek veren taşınmaz maliki ...’nin ipotek resmi senedindeki adresinin “Atatepe Sit. No:B/3 Söğütözü/...” olduğu, hesap kat ihtarının yine bu adrese tebliğe çıkartıldığı, adresin eksik olması nedeni ile tebligatın iade edildiği görülmüştür.

Bu durumda ipotek veren taşınmaz malikleri ..., ... ve ...’ye çıkartılan hesap kat ihtarı tebliğlerinin ipotek resmi senetlerinde belirtilen adreslerine ulaştığı, tebliğlerin iade sebepleri de dikkate alındığında İİK’nun 148/a maddesi uyarınca hesap kat ihtarnamelerinin adrese ulaştığı tarih tebliğ tarihi sayılacağından, ipotek verenlere hesap kat ihtarının usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olduğunun kabulü gerekir.

Ancak, ...’ye hesap kat ihtarı tebliği adres yetersizliği nedeni ile iade edildiğinden, İİK’nun 148/a maddesi uyarınca tebliğ edilmiş sayılamaz.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, borçlu ... Turizm Taşımacılık ... Ltd. Şti. ve ipotek veren taşınmaz malikleri ..., ... ve ...’nin hesap kat ihtarının usulsüz tebliğ edildiğine dair şikayetlerinin yukarıda açıklanan nedenlerle reddine, ipotek veren taşınmaz maliki ...’ye ise usulüne uygun hesap kat ihtarı tebliğ edilmediğinden sadece bu şikayetçi yönünden icra emrinin iptaline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.