Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10395 K.2023/2980

Taraflar arasındaki icra memur işlemini şikayetten dolayı yapılan inceleme sonunda, İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabulüne, Davacının faize itirazları yönünden şikayetin reddine, vekalet ücretine itirazları yönünden şikayetin kabulü ile takip dosyasında davacı borçludan nisbi vekalet ücreti alınması işleminin iptali ile vekalet ücretinin maktu alınması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflarca temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda; takip dayanağı ilamda yer alan alacağın kısmen ödenmiş olduğu, mükerrer ödeme talep edildiği, tahsil harcı talep edilmesi ve icra vekalet ücretinin maktu olması gerekirken nispi olarak hesaplanmasının usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek takibin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; takibin dayanak ilama uygun olarak açıldığı, yapılan takip ve talep edilen alacak miktarları ilama uygun olduğu, icra vekalet ücretinin maktu olması gerektiği hususundaki itirazın yersiz olduğu ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talep konusu faiz alacağının ilamdan kaynaklandığı belirtilerek faize itirazları yönünden şikayetin reddine; maktu vekalet ücreti alınması gerektiği belirtilerek vekalet ücreti yönünden talebin kabulüne, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı ve borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu istinaf başvurusunda; takip dayanağı olarak gösterilen ilamda yer alan alacağın kısmen ödendiği, mükerrer ödeme talep edildiği, tahsil harcı talep edilmesi ve icra vekalet ücretinin maktu olması gerekirken nispi olarak hesaplanması sebebiyle takibin kısmen iptali gerektiğini, mahkemece bu hususun araştırılmadan şikayetin reddine dair verilen kararın kaldırılarak şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Alacaklılar istinaf başvurusunda; icra takibine konu olan alacağın kamulaştırma bedeli alacağı olmadığını, faiz alacağı olduğunu ve genel hükümlere tabi olduğunu, dört aylık süre içinde yargılamanın bitirilememesi sebebiyle talep edilen faiz alacağının kamulaştırma değil faiz alacağı olarak görülmesi gerektiği, vekalet ücretinin nispi orandan belirlenmesinin yerinde olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece vekalet ücretinin maktu olarak alınması gerektiği yönündeki tespitin yerinde olduğu ve ilamda hükmedilen faiz alacağının takibe konulduğu, ilamın takibe konulmasında usul ve yasaya uymayan bir yön bulunmadığı belirtilerek davacı ... davalıların yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı ve borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı temyiz başvurusunda, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. Borçlu temyiz başvurusunda, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması ve davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme:

Uyuşmazlık İİK. nun 16. maddesine dayalı icra müdürlüğü işlemini şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk:

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10. maddesi, 6459 sayılı Yasa'nın 6. maddesi ve İİK. nun 16. maddesi.

3. Değerlendirme;

1.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesei kararında yazılı gerekçelere göre, davalı/alacaklının tüm, davacı/borçlu Bakanlık vekilinin aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.HMK' nın 332. maddesi uyarınca yargılama giderlerine, bu kapsamda harca ilişkin hususlarda mahkemece re' sen karar verilir.

492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca dava sonunda hükmedilecek harçlardan, harçtan muaf olmamak koşulu ile aleyhine karar verilen taraf sorumludur.

Maktu karar-ilam harcı tam olarak hüküm altına alınır.

Nispi karar-ilam harcı ise kabul edilen miktar üzerinden Harçlar Kanunu uyarınca belirlenen orana göre hesaplanır.

Karar-ilam harcı ( tek başına yada diğer yargılama giderlerine katılarak ) kabul/redde göre oranlanamaz.

Somut uyuşmazlıkta ilk derece mahkemesince davalıya harç yükletilirken aynen;

" 2- Alınması gerekli 80,70 TL. harcın davanın kabul oranına göre hesaplanan ( 1/2 oranında ) 40,35 TL. harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, " hüküm kurulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince karar-ilam harcının "...davanın kabul oranına göre.." denilerek oranlanıp, eksik hüküm altına alınması ve bu hususun istinaf denetiminde gözden kaçırılması hatalı olup, bozma sebebi ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A- ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 29.06.2022 tarih ve 2022/707 E. 2022/1240 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,

B- ... 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 07.01.2022 tarih ve 2021/312 E. 2022/6 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının harca ilişkin 2 numaralı bendinin çıkartılarak, yerine; " 2- Harçlar yasası uyarınca belirlenen 80,70 TL. karar-ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, " " bendinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz edenlerden Bakanlık harçtan muaf olduğundan ve karar düzeltilerek onandığından harç alınmasına yer olmadığına,

Davalının yatırdığı peşin temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,

Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,