Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10606 K.2023/3271

Taraflar arasındaki takibin iptaline ilişkin şikayet davasından dolayı yapılan incelme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesinde; eşi lehine ibraz tarihi boş olarak düzenlenen takibe konu çekin eşi tarafından kendisine iade edildiğini, daha sonra iş bu çekin boşanma aşamasında olduğu eşi tarafından kendisinden habersizce geri alındığını, ibraz tarihi boş olan ve habersizce geri alınan çek hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu, takip konusu çekin aralarında herhangi bir ticari yahut kişisel ilişki olmayan alacaklıya ciro edilmeksizin verildiğini, çekte lehtar olan ... tarafından ilk ciro yapılmadığından ciro zincirinde kopukluk olduğunu dolayısıyla alacaklının yetkili hamil olmadığını ileri sürerek takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı cevap dilekçesinde; takibe konu çekin hamiline düzenlendiğini, çekte yetkili hamil olduklarını belirterek şikayetin reddine ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekte lehtarın yazılmasının zorunlu unsur olmadığı, lehtar gösterilmemiş ise hamiline yazıldığının kabulü gerektiği, takibe konu çekte şikayetçinin keşideci olduğu, ...'in isminin lehtar kısmında yazılı olduğu, daha sonrasında üstü çizilerek keşideci tarafından imzalandığı, bu haliyle çekin hamiline yazılı çek niteliğini kazandığı, hamiline yazılı çekin teslim ile devrinin mümkün olduğu, hamilin yetkili hamil olup takip başlatma hakkına sahip olduğu, şikayetçinin lehtar isminin üstü çizilerek atılan imzayı da inkar etmediği, borcun ödendiğine dair kanunun aradığı anlamda belge de sunulmadığı gerekçeleriyle şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Borçlu istinaf dilekçesinde; şikayet dilekçesi içeriğini tekrar ederek, savcılık dosyası araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, menfi tespit davası açılarak mahkemeye bu hususun ek beyan ile bildirileceğini belirterek kararın kaldırılmasına ve şikayetin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; takibe dayanak yapılan 24.12.2020 tarihli çekte düzenleyenin şikayetçi borçlu olduğu, lehtar hanesinde ismi yazan ...’in isminin çizilerek paraflandığı, çek arkasındaki ilk cironun ...’e ait olduğu, bu cirodan sonra 25.12.2020 tarihli ibraz kaşesinin bulunduğu, takibin ... tarafından keşideci aleyhine başlatıldığı, buna göre takip dayanağı çekte lehtar ismi çizilerek paraflandığı ve şikayetçi keşideci tarafından da bu bölümdeki işleme ilişkin tahrifat ve imza itirazı ileri sürülmediği, bu durumda çekte lehtar gösterilmediği ve hamiline düzenlendiği,

ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, çekin kambiyo vasfında olduğu, diğer taraftan icra mahkemelerinin, genel olarak icra ve iflas takibi sırasında doğan uyuşmazlıkları sınırlı ve biçimsel olarak incelemeye ve karara bağlamaya yetkili olup, genel mahkemeler gibi geniş yetkili olmadığı, bu mahkemelerde kural olarak genel mahkemelerde açılan davalar ve savcılıklarda devam eden soruşturmaların bekletici mesele yapılamayacağı gerekçeleriyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Borçlu temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesi içeriğini tekrar ederek, ilk cironun lehtar tarafından yapılmadığını, çekin tahrif edildiğinin açık olduğunu, çekin tahrif edilmesi ve çalınması nedeni ile suç duyurusunda bulunduklarını bu hususu mahkemeye bildirdikleri halde eksik inceleme ile karar verildiğini, adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, çeke dayalı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takipte ciro zincirindeki kopukluk dolaysıyla alacaklının yetkili hamil olmadığı ve çekin kambiyo senedi vasfını taşımadığı gerekçesiyle takibin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, TTK madde 785,788,789,790,791.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle şikayet dilekçesinde ileri sürülmeyen hususların temyiz incelemesinde incelenemeyeceğinin tabii bulunmasına göre usul ve kanuna uygun olup borçlu tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenlerden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,