Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/10736 K.2023/3452

Taraflar arasındaki icra memur muamelesini şikayet üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Şikayetçi icra mahkemesine başvurusunda; borçlunun vadesinde ödenmeyen vergi borçları nedeniyle, fabrika binasında bulunan makine ve ekipmanlara 14.09.2015 tarih ve 983021, 983022, 983023, 983024, 983025 sayılı haciz tutanakları ile 1. sırada haciz konulduğu, bahsi geçen makine ve ekipmanların ...

İcra Dairesinin 2015/21384 Esas sayılı takip dosyasında fabrika binası ile birlikte satıldığını, satış bedelinin Vergi Dairesine ödenmesi talebine rağmen satış bedelinin tamamının ipotek alacaklısına ödendiğini, üzerinde kamu haczi bulunan makine ve aksamların fabrikanın mütemmim cüzü olmadığını, icra dairesi tarafından satış işlemi sırasında ipoteğe dahil olmadığı hususları araştırılmadan yapılan satışın hukuka aykırı olduğunu, yapılan satışta makine ve ekipmanların satış bedelinin ... hesabına aktarılması gerekirken ipotek alacaklısına ödenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek şikayetin kabulü ile ...

İcra Dairesinin 2015/21384 Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan satış işleminin iptaline, satış bedelinin tamamının ipotek alacaklısına ödenmesi işleminin iptali ile satış bedelinin yeniden dağıtımına, hacizli makine ve ekipmanların satış bedelinin yasal faizi ile birlikte ... hesabına aktarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Borçlu ve alacaklı, taşınmazın eklentileri ile birlikte satıldığını ve mülkiyetin ihale alıcısına geçtiğini, ihalenin feshi isteminin reddine dair kararın kesinleştiğini, menkul malların mütemmim cüz niteliğinde olduğunu ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

... İcra Müdürlüğünden yazılan talimat üzerine ... İcra Müdürlüğünün 2015/1815 Talimat sayılı dosyasından 117 ada, 3 ve 4 nolu parsel nolu taşınmazların muhteviyatları ile birlikte satışına karar verildiği, 14.04.2019 tarihinde yapılan ihale sonucunda, taşınmazın alacağa mahsuben alacaklıya ihale edildiği, ihalenin feshi isteminin reddi kararının kesinleştiği, satış işlemlerinin iptaline karar verilemeyeceği gibi icra mahkemesince ödenmiş olan paranın iadesine de karar verilemeyeceği gerekçesi ile şikayetin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi, şikayet dilekçesi içeriğini tekrarlayarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

C.1.Gerekçe ve Sonuç İpotekli taşınmazın, üzerindeki bina ve içindeki bütünleyici parça ve eklentileri ile birlikte satılmasında ve bunlardan elde edilen satış bedelinden öncelikle rehinli alacaklının alacağının karşılanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile şikayetçinin istinaf başvurusun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi, istinaf dilekçesi içeriğini aynen tekrarlayarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, icra memur muamelesini şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK'nın 16, 100, 140, 142. maddeleri.

3. Değerlendirme

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK'nın 140. maddesi gereğince; “Satış tutarı bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmezse icra dairesi alacaklıların bir sıra cetvelini yapar.” Sıra cetvelini düzenleme yetkisi ilk haczi koyan icra dairesine aittir. Haczin talimatla uygulanması halinde sıra cetvelinin esas icra dairesince düzenlenmesi gerekir.

Alacaklı, sıra cetvelindeki sıraya ve alacak miktarına yönelik iddialarını, ancak İİK'nın 140. maddesi uyarınca sıra cetveli yapılmasından sonra aynı Kanun'un 142. maddesine göre şikayet yolu ile ileri sürebilir.

Somut olayda, ihale konusu taşınmaz üzerinde ipoteğin yanı sıra şikayetçinin ve üçüncü kişilerin de haczinin bulunduğu, diğer taraftan şikayetçinin taşınmazlarla birlikte satışı yapılan menkuller üzerinde de ilk sırada haciz alacaklısı olduğunu iddia ederek satış bedelinin öncelikle kendisine ödenmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan maddelere göre, birden fazla alacaklının bulunduğu ve satış tutarının, bütün alacaklıların alacağını tamamen ödemeye yetmeyeceği anlaşılmış olup, böyle durumlarda, icra müdürlüğünce, öncelikle İİK'nın 140. maddesi gereğince sıra cetveli yapılmalı ve alacaklılara, diğer alacaklara yönelik itirazlarını ileri sürme imkanı tanınmalıdır. Şikayetçinin, satış bedelinin kendilerine ödenmesi gerektiği ve öne sürdüğü diğer hususlar, sıra cetveli yapıldıktan sonra itiraz halinde tartışılacak bir husus olup, bu aşamada icra müdürlüğü sıra cetveli düzenlemekten imtina edemez. Bir başka anlatımla, alacaklıların itirazlarını ileri sürebilmesi için öncelikle sıra cetveli yapılması gerekmektedir.

Şikayete konu takip dosyasında ise, icra müdürlüğünce yanılgılı değerlendirme yapılarak satış bedelinin sıra cetveli yapılmaksızın ödenmesine karar verildiği görülmektedir.

Buna göre, satış yapılmış ve kesinleşmiş ise de şikayet dilekçesinde ileri sürülen diğer iddialar sıra cetveli yapılmasından sonra itiraz halinde incelenebilecek hususlar olduğundan İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabulü ile sıra cetveli yapılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Şikayetçinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf talebinin esastan reddine ilişkin kararının KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan harcın istek halinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,