Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/11045 K.2023/300

Taraflar arasındaki taşınmaz ihalesinin feshi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı borçlu ipotek alacaklılarına kıymet takdiri raporu ile satış ilânının tebliğ edilmediğini, 100. maddeye yarar bilgilerin toplanmadığını, satışı yapılan taşınmazların değerinin 500.000,00 Türk lirası civarında olduğunu, buna rağmen satış ilânının yerel gazetede ilân edilmesinin ihalenin feshi nedeni olduğunu 31.08.2021 tarihinde yapılan taşınmaz ihalesinin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı vekili ve ihale alıcısı vekili cevap dilekçelerinde; ihalenin usulüne uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tebligatın usulsüzlüğü nedeniyle ihalenin feshini isteme hakkının, sadece kendisine usulüne uygun tebligat yapılmayan ilgilisine ait olduğu, satış ilanının davacıya tebliğ edilmediği iddiasının dava dilekçesinde ileri sürülmediği, dava dilekçesinde ileri sürülmeyen iddianın değerlendirilemeyeceği, yine her ihalenin gazetede ilan edilmesinin zorunlu olmadığı, satış memurluğuna, her iki tarafın menfaati gözetilmek koşulu ile bu konuda takdir yetkisi tanındığı, 100. maddeye yarar bilgilerin toplandığı gerekçesi ile davanın reddi ile İK'nın 134. maddesi uyarınca ihale bedelinin % 10'u oranında (25.321,00 TL) para cezasının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı borçlu vekili şikayet nedenlerini tekrarla satış ilânının usûlsüz tebliğ edildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılması ile ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; usûlsüz tebligat iddiası ancak muhatabı tarafından ileri sürülebileceğinden davacı vekilinin bu husustaki istinafı yerinde bulunmadığı, İİK’nın 100. maddesine ilişkin bilgilerin toplanmamasının borçlunun lehine olduğunu, satışı yapılan taşınmazların özellikleri dikkate alındığında, her yöreden alıcısı çıkabilecek otel, fabrika veya benzeri nitelikte bir mal olmadığı, değeri itibariyle de satışın, ulusal bir gazetede ilânının zorunlu olmadığı, satış ilânının usûlsüz tebliğ edildiği iddiası ilk defa istinaf aşamasında dile getirilen hususların HMK'nın 357/1-son.maddesi gereğince bu aşamada nazara alınamayacağı gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı borçlu vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı borçlu vekili istinaf nedenlerini tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, taşınmaz ihalelerinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 128 ve 129. maddeleri ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile sair yasal mevzuat

3. Değerlendirme Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK'nun 129. maddesinde; arttırma bedelinin, malın tahmin edilen kıymetinin yüzde ellisini bulması ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan diğer alacaklar o malla temin edilmişse, bu suretle rüçhanı olan alacakların mecmuundan fazla olması ve bundan başka paraya çevirme ve paraların paylaştırılması masraflarını aşması gerektiği düzenlemesi yer almaktadır.

Bu durumda satış bedelinin, tüm icra masraflarını değil, paraya çevirme ve paylaştırma giderlerini geçmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı görülmekte, satış talebinden ihale tarihine kadarki paraya çevirme ve paylaştırma giderlerinin hesaplamada dikkate alınması gerekmektedir. Satışı istenen taşınmazın kıymetinin takdiri hakkındaki İİK’nun 128. maddesi paraya çevirme başlığını taşıyan III. bölümde bulunmaktadır.

Bu nedenle, taşınmazın kıymetinin belirlenmesi için yapılan keşif ve bilirkişi masraflarının da tıpkı ilan giderleri gibi paraya çevirme masrafı olarak kabulü gerekir.

Birden fazla taşınmazın aynı ilanla satışa çıkarılması halinde, toplam paraya çevirme gideri satışı yapılan taşınmaz sayısına bölünmek suretiyle masraflar tespit edilerek, ayrıca müstakil harcamalar var ise bedele eklenerek oluşacak sonuca göre İİK'nun 129. maddesindeki koşullara uygun şekilde satışın gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin belirlenmesi gerekir.

Somut olayda, dosya eksiklik talebi üzerine ... İcra Dairesinden gelen 18.01.2023 tarihli cevabi yazıda, icra dosyasında satışına karar verilen 2 adet taşınmaz için 1.355 TL kıymet takdir masrafı, 2,888,64 TL gazete ilan gideri, 73,50 TL satış ilanı tebliğ masrafları olmak üzere toplam 4.317,34 TL masraf yapılmış olduğu, her bir taşınmaza toplam 2.158,67 TL tekabül ettiği anlaşılmıştır.

Buna göre; 393 ada 1 parsel 5. Kat 20 nolu bağımsız bölümün muhammen bedelinin 200.436,00 TL olduğu, muhammen bedelinin %50'si olan 100.218,00 TL'ye bu taşınmaza isabet eden 2.158,67 TL olan satış masrafının eklenmesi halinde, 102.210,00 TL olan ihale bedelinin, hesap edilen 102.376,62 TL'yi karşılamadığı, anlaşılmaktadır.

İİK'nun 129/1. maddesi gereğince bu husus tek başına ihalenin feshi nedeni olduğu gibi, mahkemece de re’sen gözetilmelidir.

O halde, şikayetin kısmen kabulü ile 20 nolu bağımsız bölüm yönünden ihalenin feshine karar verilmesi gerekirken, istemin tümden reddi yönünde hüküm tesisi ve Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi isabetsizdir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,