Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12308 K.2023/243

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ihalenin feshi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacılar ..., ..., ... ve ... yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, Davacı ... yönünden açılan davanın reddine, İhale bedelinin %10'u oranında para cezasının davacı ...'nden alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri adına kayıtlı ... ili ... ilçesi ...

Mah. 19 Ada 119 Parsel 4 nolu bağımsız bölüm numaralı taşınmaz İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2019/168 Talimat sayılı dosyasından satışa çıkartıldığını, taşınmaz 05.03.2020 tarihinde yapılan 1. açık artırma ile 1.900.000,00 TL bedelle alacaklı tarafa ihale edildiğini, satış ilanının tebliğinde usulsüzlükler olduğunu, satış ilanı müvekkiller adına vekil sıfatıyla hem tarafına hem de müvekkil asillere tebliğe çıkartıldığını, vekilin dosyada usulüne uygun şekilde vekaletnamesi ve temsil yetkisi bulunması halinde söz konusu olacağını, İstanbul ...

23. İcra Müdürlüğünün 2019/16162 Esas sayılı icra dosyasına ne de İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2019/168 Talimat sayılı dosyasına vekaletname sunulduğunu, taraflarına hangi sebeple neye dayanarak tebligat çıkartıldığını anlamadıklarını, taşınmazın kıymetinin doğru tespit edilmediğini, taşınmazın nitelikleri konusunda mevcut çelişkiler giderilmeden hareket edilmesi satış ilanında yer verilen niteliklerin önemli ölçüde eksiklik içermesi de ihalenin feshi sebeplerinden olduğunu, taşınmazın esaslı niteliklerindeki hatanın taşınmazın satışına iştirak edecek kişilerin alım kararını, katılım oranını önemli derecede etkileyecek düzeyde olduğunu,

ihalenin borçlu aleyhine sonuçlanmasına da sebep olacağını, satış ilanının tebliğindeki usulsüzlükler gerek satışa esas alınan kıymet takdir raporundaki eksiklik ve çelişkiler sebebiyle taşınmazın gerçek değerinin çok altında ihale edildiğini, davanın kabulü ile ihalenin feshine ve taşınmazın tescilinin engellenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürülen hususların gerçek olmadığını yapılan tüm işlem ve tebligatların geçerli olduğunu davanın reddini ve davacı aleyhine para cezasına hükmedilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.12.2021 tarihli ve 2020/497 Esas 2021/1768 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine ve davacılar aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.04.2022 tarihli ve 2022/361 Esas, 2022/1034 Karar sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. İstanbul 25. İcra Hukuk Mahkemesinin 09.12.2021 tarih ve 2020/497 E. 2021/1768 K. sayılı kararına karşı borçlular tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 05.04.2022 tarih ve 2022/361 E. 2022/1034 K. sayılı istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-l. maddesi uyarınca esastan reddi kararına karşı borçlular tarafından temyiz yoluna başvurulduktan sonra, aynı vekilin kimliği ekli 24.05.2022 tarihli dilekçesi ile vekaletnamedeki yetkisine dayanarak davacılardan ..., ..., ... ve ... davadan feragat ettiği anlaşıldığından, bu davacılar yönünden davadan feragat hakkında diğer davacı ... Denizcilik Mühendislik San. Ve Tic. A.Ş. yönünden ise esas hakkında ilk derece mahkemesince bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.

B.İlk Derece/Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Davacılar ..., ..., ... ve ... yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine, Davacı ... yönünden açılan davanın reddine, İhale bedelinin %10'u oranında para cezasının davacı ...'nden alınarak Hazineye gelir kaydına, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... Denizcilik Mühendislik San. Ve Tic.A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı şirket vekili temyiz dilekçesinde dava dilekçesindeki hususları tekrar ederek şirket açısından yapılan ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İcra İflas Hukuku, 134. madde

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

VII. KARAR

1-Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davacı aleyhine taktir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usiil ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasanın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkeme, para cezasına hükmedecekse oranını davacının ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip, etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlemelidir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hemde temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'nın 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir. " hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenlemeler ve lehe değişiklik dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi/borçlu aleyhine ihale bedelinin %10'u oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı görülmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %10'u olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VIII.KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Şikayetçi-borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İstanbul 46. İcra Hukuk Mahkemesinin 27.10.2022 tarih ve 2022/312 E. - 2022/148 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin "3" numaralı bendinde yer alan "%10'u oranında” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “ %5'i" ibaresinin yazılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,