Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12430 K.2023/159

Taraflar arasındaki taşınmaz ihalesinin feshi şikayetinden dolayı yapılan inceleme sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedeli üzerinden %3 oranında para cezasına hükmedilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.ŞİKAYET

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesinde; şikayete konu taşınmazlardan 1452 parsel sayılı olan taşınmazın kuru tarım arazisi olmasına rağmen satış ilanında sulu tarım arazisi olarak, 280 parsel sayılı olan taşınmazın satış ilanında tarla olarak yazılmasına rağmen arsa niteliğinde, 600 parsel sayılı olan taşınmazın ise satış ilanında çayır olarak yazılmasına rağmen tarla vasfında olduğunu, kıymet takdir raporu ve satış ilanı tebliğlerinin usule uygun yapılmadığını ileri sürerek tapunun 101, 280, 600 ve 1452 parselinde kayıtlı taşınmazlara ilişkin 12.4.2022 tarihli ihalelerin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

Şikayet edilen alacaklı cevap dilekçesinde; ilan tebliğlerinin usulüne uygun olduğunu ve şikayette hukuki yarar bulunmadığını ileri sürerek şikayetin reddi ile şikayetçi aleyhine ihale bedellerinin %20'si oranında para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satış ilanında 1452 parsel sayılı taşınmazın sulu tarım arazisi olarak yazıldığı, şikayetçi borçlunun diğer ilgililere yapılan tebligatların usulsüz olduğuna ilişkin iddiayı ileri süremeyeceği, şikayetçiye yapılan kıymet takdir raporu ve satış ilanı tebligatlarının ise usulüne uygun olduğu, kıymet takdir raporunun itirazın edilmeksizin kesinleşmesi nedeniyle süresinde kıymet takdir raporuna itiraz edilmediğinden bu aşamada fesih nedeni yapılamayacağı gerekçeleri ile şikayetin reddine ve takdiren her bir taşınmaz yönünden ihale bedelinin %3'ü oranında para cezasına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi borçlu şikayet dilekçesindeki fesih iddialarını tekrar ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; satışa hazırlık işlemlerine yönelik fesih iddialarının ilan tebliğinden itibaren 7 günlük süre içerisinde şikayet konusu yapılmaması nedeniyle bu aşamada fesih sebebi olarak ileri sürülemeyeceği, kıymet takdir raporunun borçluya usulüne uygun tebliğine rağmen süresi içerisinde kıymet takdir raporuna itiraz edilmemesi nedeniyle bu yöndeki iddianın fesih sebebi olarak değerlendirilemeyeceği, tebliğ usulsüzlüğü iddiasının ancak ilgilisi tarafından ileri sürülebileceği belirtilerek bu yöne ilişkin fesih iddiasının yerinde olmadığı, ilanların satış kararına uygun yapıldığı, mahkemece hükmedilen para cezasının yerinde olduğu gerekçeleri ile borçlunun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlu tarafından şikayet ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen fesih iddiaları tekrar edilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 4 adet taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İİK md. 134, 7343 sayılı Kanun md. 27., 33,

3. Değerlendirme

1- İhaleye esas alınan kıymet takdir raporunda şikayete konu taşınmazların gerçek niteliklerinin belirlendiği ve değerlemenin de buna göre yapıldığının anlaşılmasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, şikayetçinin ihalenin feshi talebinin reddine yönelik temyiz itirazları ile aşağıdaki bendin dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Şikayetçi borçlu aleyhine takdir edilen para cezasına ilişkin re'sen yapılan değerlendirmede;

İİK'nın ihalenin feshi şikayetine ilişkin usul ve esasları belirten 134. maddesine 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi ile eklenen fıkra ile;

"İhalenin feshi talebi üzerine icra mahkemesi talep tarihinden itibaren yirmi gün içinde duruşma yapar ve taraflar gelmeseler bile icap eden kararı verir.

Ancak ihalenin feshi talebinin usulden reddi gereken hâllerde duruşma yapılmadan da karar verilebilir. İcra mahkemesi;

1. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri ile pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenler dışında kalan kişilerce talep edilmesi nedeniyle,

2. Satış isteyen alacaklı, borçlu, mahcuzun resmî sicilinde kayıtlı olan ilgililer ve sınırlı ayni hak sahipleri dışında kalan kişiler bakımından feragat nedeniyle,

3. İşin esasına girerek,

talebin reddine karar verirse ihalenin feshini talep edeni feshi istenen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûm eder. " hükmü getirilmiştir.

Düzenlemenin gerekçesi, ihalenin feshi talebi yukarıdaki sebeplerle reddedilen şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre para cezasının taktir edilebilmesini sağlamaktır.

Mahkemece para cezasına hükmedilecekse, oranının, şikayetçinin ihale sürecini uzatma amacı ile hareket edip etmediğine ve fesih iddiasının ağırlığına göre ölçülü şekilde belirlenmesi gerekir.

Para cezasının oranı, hem istinaf aşamasında, hem de temyiz aşamasında re'sen değerlendirilir.

Para cezasının oranına ilişkin değişikliğin, ne zaman, ne şekilde uygulanacağına ilişkin olarak İİK'na 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddesi;

"134 üncü maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan değişiklikler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında uygulanmaz. Ancak, ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkûmiyete ilişkin hüküm görülmekte olan ihalenin feshi talepleri hakkında da uygulanır. Temyiz kanun yolu incelemesi aşamasında bulunan dosyalar bakımından para cezasının oranına ilişkin olarak yapılan değişiklik tek başına bozma nedeni yapılamaz. Yargıtay değişikliği uygulamak suretiyle hükmü düzeltebilir." hükmünü amirdir.

Bu yasal düzenlemeler dikkate alınarak ihalenin feshi talebinin esastan reddi nedeni ile şikayetçi aleyhine hükmedilen para cezasının oranı değerlendirildiğinde;

Somut uyuşmazlıkta, şikayetçi borçlu aleyhine ihale bedellerinin %3'ü oranında para cezasına hükmedilmiş ise de, 7343 sayılı Kanun'la değişik İİK'nın 134/5-3 maddesi gereğince fesih gerekçeleri ve fesih isteyenin sıfatı gözönünde bulundurulduğunda şikayetin ihale sürecini uzatmaya matuf olduğu değerlendirilmekle, Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi de nazara alınarak ihale bedelinin %3'ü olarak belirlenen para cezasının %5 oranında belirlenmesinin hak, nesafet ve ölçülülük ilkelerine uygun olacağı anlaşıldığından, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının para cezası hakkında düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi’nin 20.9.2022 tarih ve 2022/1488 E. - 2022/1488K. sayılı kararının, 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/1. maddeleri uyarınca (KALDIRILMASINA),

2-...

1. İcra Hukuk Mahkemesi’nin 14.6.2022 tarih ve 2022/139 E. - 2022/219 K. sayılı kararının hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin "2" numaralı bendinin "a" fıkrasında yer alan “%3'ü olan 1.995,00TL", "b" fıkrasında yer alan “%3'ü olan 1.230,00TL", "c" fıkrasında yer alan “%3'ü olan 2.949,00TL" ve "d" fıkrasında yer alan “%3'ü olan 3.466,71TL" ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerlerine sırasıyla "%5'i olan 3.325,00TL", "% 5'i olan 2.050,00TL", "% 5'i olan 4.915,00TL" ve "%5'i olan 5.777,85TL" ibarelerinin yazılmasına,

İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33. maddesi ile eklenen geçici 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,