Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12503 K.2023/44

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayeti nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince her iki ihalenin feshi talebinin reddine, davacının her iki ihale bedelinin %10'u oranında ayrı ayrı para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi/borçlu vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf talebinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ihalenin feshi davasına konu ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 6262 ada, 3 parsel 1. kat 1 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz yönünden açılan davanın zarar unsuru yokluğu nedeniyle usulden reddine, işin esasına girilmediğinden davacı aleyhine para cezasına hükmedilmesine yer olmadığına, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 6335 ada, 8 parsel, 1. kat 1 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz yönünden açılan davanın reddine, dava konusu ihale bedeli 370.000,00 TL nin %5'i oranına göre hesaplanan 18.500,00 TL para cezasının davacıdan tahsiline karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/borçlu vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacıya ait taşınmazlarla ilgili olarak ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/5665 Talimat sayılı dosyasında yapılan ihalenin usul ve yasaya aykırı olarak gerçekleştirildiğini, ihalenin tarihiyle ilgili olarak borçlulara gerekli sürede tebligat işlemi yapılmadığını, satış ilanında da müvekkilin yararlarının korunmadığını, açık artırmada müvekkili borçlunun yararlarının dikkate alınmadığını beyanla 12.10.2020 tarihli ihalenin feshine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ihalenin feshi nedenlerinin bulunmadığı, taşınmazın icra müdürlüğünce yapılan satış ilanı, satış kararı ve tüm satış işlemleri de dahil usuli tüm işlem ve kararları hukuka ve yasaya uygun olduğu, icra müdürlüğünce de eksik veya hatalı yapılmış usuli hiçbir işlem bulunmadığı, icra müdürlüğünce hazırlanan satış ilanı, 1. açık artıma vs. tüm usuli işlemler usule ve yasaya uygun olmakla birlikte, ihalenin feshi sebeplerinden hiçbirisi bulunmadığı belirtilerek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile satış kararında öngörüldüğü gibi askı, gazete ve diğer ilanların yapıldığı, taşınmazların öngörülen 12.10.2020 satış günü ... İli, ... İlçesi, ...

Mah. 6262 ada, 3 parsel 1 bağımsız bölüm kayıtlı 532.000 TL bedel, aynı yer 6335 ada 8 parsel 1 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın da 370.000 TL bedel ile davalı ihale alıcısı ...'a ihale ile satışın yapıldığı ve bu satışın şikayete konu edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda anlatılan icra dosya incelenmesinde re'sen dikkate alınabilecek ihalenin feshi sebebi bulunmadığı, dava dilekçesinde belirtilen hususlar soyut nitelikte olup ihalenin feshi sebebi olarak tartışılabilecek bir olay bildirilmediğinden ihalenin feshi talebinin reddine, davacının her iki ihale bedelinin %10'u oranında ayrı ayrı para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/borçlu vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; ilk derece mahkemesince tüm borçluların resen davalı olarak kabul edilerek takip dosyasında bulunan vekaletnamelere göre borçlu asil ... yerine Avukat ...'a davanın açıldığına dair tebliğ işlemi yapıldığını, Avukat ...'ın davacı ...'ın vekili olarak da bazı işlemler yaptığı dikkate alındığında davacı ile davalının vekilinin aynı kişi olmasının çelişki yarattığını, kaldı ki bu tür davalarda asile tebliğ yapılmaksızın davaya bakılmasının olanaklı olmadığını, tüm borçlulara 103 davetiyesinin gönderilmediği hususunun dikkate alınmadığını, taşınmazın kimi özelliklerinin satış ilanında olmaması müvekkilin menfaatlerini zedelediğini,

kıymet taktirine itiraz davasında verilen kararın red sebeplerinin doğru olup olmadığının incelenmediğini, ilk derece mahkemesince müvekkiline para cezası verilmiş ise de para cezası verilmesinin şartlarının bulunmadığını, kararın bu yönü ile de hatalı olduğunu, para cezası kararına dayanak olan İİK'nın ilgili yasa hükmünün Anayasa'daki hak arama özgürlüğüne ve mahkemelere erişme hakkına aykırı olduğunu, ihale öncesi yapılması gereken işlemler ile açık artırma usullerine de uyulmadığını, açık artırmada davacı borçlunun yararının gözetilmediğini beyanla istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

davanın kabulüne karar verilmesi istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 262 ada, 3 parsel, 1. kat 1 nolu bağımsız bölüm taşınmazın 480.000,00 TL muhammen bedelle satışa çıkartıldığı, 12.10.2020 tarihinde yapılan ihalede 532.000,00 TL bedelle ...'a ihale edildiği, dolayısıyla satış bedelinin muhammen bedelin üzerinde olduğu belirlenmiştir.

Davacı borçlu taşınmazın bir kısım özelliklerinin satış ilanında yazılmadığına ilişkin iddiası satışa hazırlık işlemine ilişkin şikayet niteliğinde olup, şikayetçi borçluya satış ilanının 17.08.2020 tarihinde tebliğ edildiği halde yasal 7 günlük süre içerisinde şikayet konusu yapılmadığı, bu durumda şikayet edilmeyen satış öncesi işlem kesinleştiğinden bu hususa dayalı olarak ihalenin feshinin istenemeyeceği açıktır.

Şikayete konu bu taşınmaz muhammen bedelin üzerinde bir bedel ile ihale edilmiş olmakla zarar unsuru gerçekleşmemiş olup ihalenin feshini gerektirir, kamu düzenine aykırı bir yönde bulunmadığı, bu durumda davacı İİK'nın 134. maddesi kapsamında kendi menfaatinin muhtel olduğunu ispatlayamadığından söz konusu taşınmaz yönünden ihalenin feshini istemekte hukuki yararı yoktur. Buna göre mahkemece ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 6262 ada, 3 parsel, 1. kat 1 nolu bağımsız bölüm taşınmaz yönünden istemin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi ve işin esasına girilmeden ihalenin feshi talebinin reddedilmesi nedeniyle para cezasına hükmedilmemesi gerekmektedir. İhalenin feshi istemine konu taşınmazlardan ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 6335 ada, 8 parsel, 1. kat 1 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz yönünden yapılan incelemede tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, HMK 357/1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince resen gözönünde tutulacaklar dışında ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddiaların dinlenemeyecek ve yeni delillere dayanılamayacak olmasına,

ihalenin feshini isteme hakkının sadece kendisine usulüne uygun tebligat yapılmayan ilgilisine ait olup ihalenin feshini isteyen şikayetçinin kendisi dışındaki diğer ilgililere satış ilanının usulsüz tebliğ edildiği hususunun ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremeyecek olmasına, satışa hazırlık işlemlerine karşı satış ilanının tebliğinden itibaren 7 günlük süre içerisinde şikayette bulunulmadığının anlaşılmasına göre ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, 6335 ada, 8 parsel, 1. kat 1 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş olmakla birlikte fesih isteyenin sıfatı ve fesih gerekçeleri gözönünde bulundurulduğunda davanın ihale sürecini uzatmaya matuf olmadığı anlaşılmakla Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen ölçülülük ilkesi nazara alınarak davacı aleyhine hükmedilen para cezasının ihale bedelinin %5'ine indirilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/şikayetçi vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; talimata dayanak esas takip dosyasında tüm borçlulara 103 davetiyesinin gönderilmemiş olması ihalenin ön aşamalarının eksik olarak gerçekleştiğini gösterir. Zira bu eksiklik nihayetinde müvekkilin yararına aykırılık oluşturmaktadır. Yine kıymet taktirine itiraz davasında tarafımızca belirtilen taşınmazlara ilişkin kimi özelliklerin satış ilanında olmaması müvekkilin menfaatlerini zedelemiştir.

Taşınmazların tüm özelliklerinin satış ilanına yazılmamış olması fesih sebebidir ve satış ilanına itirazı gerektirmez. İhalenin tarihiyle ilgili olarak tüm borçlu asillere tebligat işlemi yapılmamıştır. Kamu düzenine ilişkin olan ihalede tüm borçlu asillere tebliğ işleminin yapılmaması ihalenin feshini isteme hakkını ortadan kaldıracaktır. Bu durumun borçluların haklarını kullanmaz hale getireceği ve olumsuz sonuçlara yol açacağı kuşkusuzdur.

Söz konusu usul eksikliğinin varlığı müvekkilin durumunu da etkilediğinden dikkate alınması gerekirdi. İstinaf Dairesince bir taşınmaz bakımından müvekkile para cezası da verilmiştir. Para cezası verilmesinin şartları olmadığından ihalenin feshi gerektiğini ileri sürülerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, usul ve yasaya aykırı yapılan ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2. İİK 134 üncü ve devamı madde hükümleri, 24.11.2021 tarih ve 7343 sayılı Yasa'nın 27. maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 179,90 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,